ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

 

Από κρίση σε κρίση είναι καιρός πια να εμπεδωθεί ότι ο καπιταλισμός μας βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση κρίσης, εφόσον αυτή είναι μόνιμο μέρος της λογικής του.  Δεν είναι λοιπόν οι κρίσεις του που διαμορφώνουν ένα κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον ανάλγητο και εχθρικό για όσους δεν κατέχουν τα μέσα παραγωγής, αλλά το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα.

         Ο καπιταλισμός υπονομεύει τα φυσικά συστήματα της γης και η επιθυμία για κέρδος οδηγεί σε ολοένα και περισσότερη απαλλοτρίωση και υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και γι’ αυτό η διαχείριση των πυρκαγιών  που κάθε καλοκαίρι καταστρέφουν δάση, οικισμούς και περιουσίες δεν μπορεί να ξεφύγει απ’ αυτό το πλαίσιο. Παρά τα όσα ηχηρά κάθε φορά λέγονται από τις κυβερνήσεις, και η τελευταία κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν είναι καθόλου φειδωλή σε υποσχέσεις και κατευνασμούς, δεν υπάρχει καμιά αναστολή στη διαχείριση της γης, και φυσικά των πυρκαγιών,  μπροστά στην εξασφάλιση του  κέρδους. Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα εξηγείται η έλλειψη πρόληψης πυρκαγιών, η αδυναμία σχεδιασμού και η ένδεια των μέσων πυρόσβεσης από το αστικό κράτος. Και φυσικά, όχι  όπως ισχυρίζεται ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η επέκταση των πυρκαγιών δεν οφείλεται κάθε φορά στην ένταση των καιρικών φαινομένων που ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα.

Άλλωστε ο πρωθυπουργός, όπως και οι πολιτικοί των αστικών κομμάτων, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο, με μια αδιαφορία για την πειστικότητα του λόγου του επιχειρηματολογεί πάντα με μοναδική έγνοια να δικαιολογεί πολιτικές του και να δικαιώνει δράσεις που εξυπηρετούν την καπιταλιστική κερδοφορία.

Βέβαια,  επειδή ο  καπιταλισμός είναι ένα σύστημα που βασίζεται στο «διαίρει και βασίλευε» οι κυβερνήσεις παίζουν το χαρτί του εθνικισμού ή καταφεύγουν στην ξενοφοβία για να αποδυναμώνουν το εργατικό κίνημα, προσπαθώντας να στρέψουν τους εργαζόμενους τον έναν εναντίον του άλλου. Έτσι και  ο Κ. Μητσοτάκης τα τελευταία χρόνια, με μπροστάρη τον υπουργό Μετανάστευσης Θ. Πλεύρη, προσπαθεί να εκφοβίσει με το μεταναστευτικό και να κάνει επίκεντρο της πολιτικής του την δήθεν προστασία των πολιτών από τους μετανάστες.

Μάλιστα,  ο πρωθυπουργός στο Politico,  με αφορμή τη μεταναστευτική κρίση από τη μαζική εισροή ανθρώπων από το Μαρόκο  στη Θέουτα, βρήκε την ευκαιρία να κινδυνολογήσει για μια νέα μορφή υβριδικής απειλής που υπερβαίνει τα όρια της παραδοσιακής μεταναστευτικής διαχείρισης που πρέπει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη και να προτείνει τη δημιουργία ενός ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου έκτακτης ανάγκης. Δεν παρέλειψε βέβαια, για να διασώσει ένα δημοκρατικό προφίλ, να τονίσει ότι δεν εγκαταλείπονται οι ευρωπαϊκές αξίες, απλώς προσαρμόζονται στις νέες πραγματικότητες.

Και πάλι γίνεται λόγος για άλλη μια  κρίση. Κι αυτή τη φορά  αυτή η μεταναστευτική κρίση προκάλεσε και την έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε, στην οποία συμφώνησαν ανάμεσα στα άλλα στην ανάγκη θωράκισης των εξωτερικών συνόρων και στη βελτίωση του συντονισμού και της επικοινωνίας. Ακροδεξιοί και φασίστες βρήκαν την ευκαιρία, εκμεταλλευόμενοι τα γεγονότα στη Θέουτα, να καταφερθούν εναντίον των μεταναστών και να τους υποδείξουν ως εχθρούς που υπονομεύουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Κανείς όμως από την κυρίαρχη εξουσία δεν αναφέρεται στις καταστάσεις εκείνες που δημιουργούν τους μετανάστες. Γιατί ο  τεράστιος και αναγκαστικός εκτοπισμός ανθρώπων από αναπτυσσόμενες χώρες εξαιτίας της φτώχειας, του πολέμου και των διώξεων είναι αποτέλεσμα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης πλουτοπαραγωγικών πηγών και ιμπεριαλιστικής εξάπλωσης. Γι’ αυτό  εστιάζεται η προσοχή στις λεγόμενες κρίσεις των συνόρων και δεν εξετάζονται τα βαθύτερα αίτια του εκτοπισμού, της κινητικότητας και μετανάστευσης των ανθρώπων ούτε κατανοείται ο ρόλος του ιμπεριαλισμού πίσω από τις μεταναστευτικές τραγωδίες της Ευρώπης.

            Οι μεταναστευτικές πολιτικές των αστικών κυβερνήσεων στην εποχή της παγκοσμιοποίησης έχουν τρεις βασικές διαστάσεις. Από τη μια μετατρέπονται σε φρούριο οι αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, ΗΠΑ, Ε.Ε, από την άλλη ευνοείται η επιλεκτική μετανάστευση για εργατικό δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης, ενώ  χρησιμοποιούνται οι λεγόμενοι παράνομοι μετανάστες ως υπερεκμεταλλευόμενο εργατικό δυναμικό για τομείς της οικονομίας που δεν μπορούν να μετακινηθούν. Για την υπεράσπιση του φρουρίου από την υποτιθέμενη επίθεση αυτών των στρατών των ρακένδυτων φτωχών χρησιμοποιούνται οποιαδήποτε μέσα αποδεικνύονται απαραίτητα.  

Έτσι, η δημιουργία της ζώνης Σένγκεν ενεργοποιεί τη λογική του φρουρίου, που απαιτεί περιορισμό της νόμιμης κυκλοφορίας,  στρατιωτικοποίηση των εξωτερικών συνόρων με τη δημιουργία του οργανισμού Frontex,   περιορισμό και αποκλεισμό των ανθρώπων σε hotspot, ενός ευφημισμού για τα σύγχρονα στρατόπεδα εγκλεισμού. Βέβαια, η Ευρώπη φρούριο δεν σημαίνει το πλήρες κλείσιμο των συνόρων, αλλά τον έλεγχο για την αυστηρά οικονομική επιλεγμένη μετανάστευση που κατευθύνεται προς τομείς με ελλείψεις εργατικού δυναμικού, ωθώντας στα άκρα την ωφελιμιστική λογική. Αυτή δεν είναι παρά μια κυνική επιλογή να χάσουν οι πιο φτωχές χώρες τους ειδικευμένους εργάτες τους χωρίς οι χώρες υποδοχής να χρειάζεται να επωμιστούν το κόστος  εκπαίδευσης αυτού του πολύπλοκου εργατικού δυναμικού.

          Η νέα λογική της μετανάστευσης μετατοπίζει σε ένα πλαίσιο απελευθέρωσης ολόκληρη την αγορά εργασίας. Κι ίσως η άσκηση συνεχούς πίεσης στους λεγόμενους παράνομους μετανάστες γίνεται για να τους αναγκάσει να αποδεχτούν το ρόλο της υπερεκμετάλλευσης που τους έχει ανατεθεί. Χωρίς δικαιώματα και χωρίς νομικό καθεστώς είναι εξαιρετικά εκμεταλλεύσιμοι και   στην πραγματικότητα κάθε άλλο παρά απουσιάζουν από το οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο, αλλά αντίθετα βρίσκονται στην καρδιά του συστήματος,  εφόσον αναγκάζονται να πουλήσουν την εργασία τους κάτω από την αξία της, προς όφελος βέβαια των καπιταλιστών.  

          Στον καπιταλισμό, η μετανάστευση θα είναι πάντα ένα εργαλείο των καπιταλιστών για τη μεγιστοποίηση των κερδών τους. Όλο το σύστημα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την υπερεκμετάλλευση των εξαθλιωμένων εργαζομένων στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Οι  εταιρείες μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε φτωχότερες χώρες με φθηνό εργατικό δυναμικό, σε επικίνδυνες συνθήκες,  για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη,  και η εργατική τάξη στα φτωχότερα έθνη έχει γίνει αναπόσπαστο μέρος των περιουσιών του παγκόσμιου καπιταλισμού.  Στις δυτικές  χώρες  οι  εργαζόμενοι φοβούνται για τις θέσεις εργασίας, καθώς αυτές συρρικνώνονται. Και είναι μόνο τα ταξικά συνδικάτα στους χώρους εργασίας που υποστηρίζουν ότι η ευθύνη δεν βαρύνει τους μετανάστες εργαζόμενους, αλλά χρησιμοποιούνται ως αποδιοπομπαίοι τράγοι.    

          Επομένως, οι  σκηνοθετημένες  επιδείξεις πολιτικής βούλησης, όπως του Θ. Πλεύρη, για την απέλαση παράτυπων μεταναστών συγκαλύπτουν αυτή την οικονομική λειτουργία μ’ έναν φασιστικό λόγο που καθησυχάζει φόβους και εκμαυλίζει συνειδήσεις.  Ενώ οι  κατασταλτικές πολιτικές που εφαρμόζονται στοχεύουν περισσότερο στην αποθάρρυνση οποιωνδήποτε προσπαθειών διαμαρτυρίας παρά στην καταπολέμηση, όπως ισχυρίζονται, της λεγόμενης παράτυπης μετανάστευσης. Επιπλέον, συν τω χρόνω, καθιερώνεται ένας διάχυτος πολιτικός και επικοινωνιακός λόγος σχετικά με την ύπαρξη μιας υποτιθέμενης μεταναστευτικής κρίσης, που  χρησιμοποιείται για την παραγωγή συναίνεσης για νέα κατασταλτικά μέτρα.  

Μοιάζει λοιπόν η  κατάστασή των παράτυπων μεταναστών με ένα πείραμα αποκλεισμού του εργαζόμενου από το εργατικό δίκαιο. Κι απ’ αυτό το …πείραμα έως την εφαρμογή του σε μεγάλη κλίμακα, που να περιλαμβάνει και τους εγχώριους εργαζόμενους,  το βήμα δεν θα είναι δύσκολο να γίνει.  Και τι άλλο μένει και πάλι, από  τον κοινό αγώνα μεταναστών και ντόπιων εργαζομένων;