Κι επειδή «Είναι ευκολότερο να φανταστούμε το τέλος του
κόσμου παρά το τέλος του καπιταλισμού», το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού καταπιεσμένο
από την εκμετάλλευση και προσβλέποντας σε βελτίωσή του τρέχει πίσω από σωτήρες,
εντοπίζει, όπου υποδεικνύεται, ανθρώπινα δικαιώματα, κινητοποιείται σε καθοδηγούμενα
πεδία. Η κυρίαρχη τάξη εφαρμόζει παντού κανόνες μάρκετινγκ κι αυτό που
δεκαετίες τώρα έχει καταφέρει είναι όχι μόνο να κερδίζει κοινό για εμπορεύματα
ψυχαγωγίας, αλλά και να τα μετατρέπει όλα σε εμπορεύματα
ψυχαγωγίας. Η κυρίαρχη ιδεολογία δεν
παρουσιάζεται σαν προπαγάνδα, έχει καταλήξει εσωτερικευμένη πραγματικότητα.
Ακόμα κι αν είναι αποκομμένη από τη βιωμένη πραγματικότητα, εμφανίζεται έτσι
που με κάποιο τρόπο να σαγηνεύει και να παρασύρει. Γι΄ αυτό και τις
περισσότερες φορές, όταν αντιδράσεις και κινητοποιήσεις δεν εντάσσονται στη
γενικότερη σύγκρουση ενάντια στην κυρίαρχη τάξη που εκμεταλλεύεται κόπο και
εργασία, ενάντια σ’ ένα σύστημα που καταληστεύει για το κέρδος, τότε ο κίνδυνος
να εκμεταλλευτεί η άρχουσα τάξη προς
όφελός της κι αυτές τις δράσεις είναι ορατός.
Το
σύστημα δεν κουράζεται να χρησιμοποιεί μια γλώσσα δελεαστική που ο όρος
δημοκρατία και τα παράγωγά της κυριαρχούν. Την απολυμαίνει όμως κι αυτή,
προσφέροντας μια ακίνδυνη εκδοχή που δεν θα απειλεί καθόλου το καπιταλιστικό
σύστημα. Δηλ. το δικαίωμα του
καπιταλιστή να εκμεταλλεύεται θα πρέπει να μένει ανέγγιχτο. Καταφέρνει όμως με
την επίκληση στη δημοκρατία να κρατά τους πληθυσμούς μέσα στα καπιταλιστικά
κιγκλιδώματα, χωρίς να τον αμφισβητούν, το πολύ να ζητούν κάποιες βελτιώσεις. Χωρίς
ν’ αναρωτιούνται για ποιον είναι η δημοκρατία υπό τον καπιταλισμό, τη στιγμή
που οι νόμοι και οι θεσμοί της υπηρετούν την άρχουσα τάξη και προστατεύουν την
εκμετάλλευση των εργαζομένων, προς όφελος των καπιταλιστών.
Και
βέβαια οι άνθρωποι δελεάζονται από την
αντίστοιχη ρητορική, ανθρώπινα δικαιώματα, απόδοση δικαιοσύνης, ανακατανομή
πλούτου κλπ. που θεωρούν ότι εξασφαλίζει η αστική δημοκρατία. Ακόμα κι
όταν διαπιστώνεται ότι μέσα από τις εκλογικές διαδικασίες, και στη χώρα μας και στη Δύση γενικότερα, η
δυτική πολιτική, δηλ. οι δυτικοί καπιταλιστές, έχουν μετατοπιστεί προς αυταρχικότερες μορφές
διακυβέρνησης, η αίγλη της δημοκρατίας δεν χάνεται. Η ύπαρξή της υποστηρίζεται
για την αιωνιότητα με τις ελπίδες για εξάλειψη των παθογενειών της να
ανανεώνονται συνεχώς και ποικιλοτρόπως.
Κι όταν
για τους καθημερινούς ανθρώπους της εργασίας το σύστημα γίνεται τόσο απειλητικό
που υπάρχει φόβος να αντιδράσουν, αναζητούνται ακαταμάχητα μηνύματα δημοσίων
σχέσεων που θα το ωραιοποιήσουν, άφθαρτα
πρόσωπα που θα τα εκφράσουν, εκλογικές διαδικασίες που θα παρασύρουν. Όλες οι
ελπίδες εστιάζονται σε πρόσωπα, όλες οι αιτίες κρύβονται στην ηθική παρακμή για
να μένει ακλόνητο το οικονομικό σύστημα του καπιταλισμού. Και όταν
τα νοσηρά συμπτώματα μιας κρίσης
απελπίζουν, επιστρατεύονται αδοκίμαστοι
στην πολιτική, αλλά με ωραιοποιημένο λόγο, για να επιβεβαιωθεί η δύναμη και
διάρκεια της αστικής μας δημοκρατίας. Γιατί ένα πλήθος γαντζώνεται σ’ αυτούς,
οι οποίοι χαιρετίζονται ως φάροι ελπίδας, ξανά και ξανά αγγίζοντας τα όρια του
παραλόγου. Κι επαναλαμβάνεται συνέχεια, οι σημερινές ζητωκραυγές για έναν υποψήφιο που
αναλαμβάνει το ρόλο του σωτήρα να
μετατρέπονται σε απογοήτευση, όταν οι υψηλές υποσχέσεις συγκρούονται με τη
σκληρή πραγματικότητα.
Και δεν είναι τώρα μόνο με το
εκκολαπτόμενο κόμμα της Μ. Καρυστιανού, που αναπτερώνονται ελπίδες, είναι και πριν από
κανένα χρόνο με τον νέο αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ τον Σ. Κασσελάκη, πιο πριν με τον Α.
Τσίπρα και πολλά άλλα κομματίδια, ΔΗΜΑΡ. ΑΝΕΛ, ΠΟΤΑΜΙ κλπ που εμφανίστηκαν από τότε που κατέρρευσε ο
δικομματισμός και αυτός κλωνοποιήθηκε και μάλιστα σε μια κατεύθυνση όλο και πιο συντηρητική και αυταρχική. Ποικίλα κομματίδια τροφοδότησαν
ενθουσιασμό μόνο και μόνο για να αποδειχθούν σε λίγο πόσο έχουν απορροφηθεί από
την καπιταλιστική μηχανή. Κι αν παραπλάνησαν, συνήθως σκοπίμως, ήταν γιατί
επικέντρωσαν το ενδιαφέρον σε κάποια λαϊκά αιτήματα αποσπασματικά και
αποσυνδεδεμένα από τις εξουσιαστικές σχέσεις και τη μορφή της οικονομικής
οργάνωσης της παραγωγής, διατηρώντας την
εμπιστοσύνη στο ίδιο το σύστημα. Όπως συμβαίνει και τώρα με το πολυαναμενόμενο
κόμμα της Μ. Καρυστιανού, που η αφετηρία του για την ίδρυσή του υπήρξε το αίτημα
για δικαιοσύνη, μετά το έγκλημα στα Τέμπη και τις απροκάλυπτες ενέργειες
συγκάλυψης των κυβερνητικών ευθυνών. Η αγανάκτηση και οργή που απαιτεί να τιμωρηθούν
οι αίτιοι και να αποδοθούν οι ευθύνες εναποθέτει, τελείως εξωπραγματικά, στη δύναμη της βούλησης ενός ατόμου, στην
προκειμένη περίπτωση στη Μ. Καρυστιανού, αυτό το έργο.
Μόνο που είναι οι αγώνες των εργαζομένων που
επιβάλλουν το δίκαιο τους, όχι οι σωτήρες, που δεν ξεφεύγουν από τα συγκεκριμένα πλαίσια ενός καπιταλιστικού
συστήματος και τις νομικές διαδικασίες της
αστικής δημοκρατίας. Οι οποίοι σωτήρες, ακόμα κι αν είναι καλών προθέσεων, με
την αφέλεια που στοχεύει μόνο σε
πρόσωπα και τα αποσυνδέει από την υλική
πραγματικότητα της παραγωγής και της
οργάνωσής της, ακυρώνουν εκ προοιμίου το
εγχείρημα.
Αυτό που βλέπουμε με την εμφάνιση νέων
πολιτικών ή κομμάτων, που ούτε στο ελάχιστο δεν κάνουν κριτική στο αστικό κράτος και καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, δεν είναι παρά ακόμα μια εξομάλυνση, ένα
λεπτό γυαλιστερό επίχρισμα που κρύβει ένα σύστημα που εκμεταλλεύεται και
ληστεύει το μόχθο των εργαζομένων. Κι
αυτή είναι η κυνική ιδιοφυία του καπιταλισμού. Επιβάλλει συμβολικές
μεταρρυθμίσεις για να κατευνάσει τις μάζες, διαφυλάσσοντας παράλληλα τα θεμέλιά
του. Παρουσιάζει την αλλαγή στο πλαίσιό του ως δήθεν επαναστατική, ενώ
παράλληλα προστατεύεται από πραγματικές αναταραχές. Γιατί η πραγματική απάντηση
δεν βρίσκεται μέσα στο σύστημα, αλλά
εντελώς πέρα από αυτό. Στο σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας.
