ΑΦΗΓΗΜΑΤΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

 

Με τους πολέμους να συνεχίζονται στην Ουκρανία και Μ. Ανατολή, την ακρίβεια να συνεχίζει να τραβά την ανηφόρα, φαίνεται να φτάνει στα όριά του το θαύμα της οικονομικής μας ανάπτυξης που προπαγάνδιζε η κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη. Μοιάζει και πάλι ένας ολόκληρος τρόπος ζωής να ανατρέπεται, ν’ αυξάνονται ακόμα περισσότερο οι ανισότητες και η ανεργία και να απειλούνται να κλονιστούν οι νέες πολιτικοκοινωνικές ισορροπίες που εδραίωσαν κάτι η προπαγάνδα, κάτι η παραίτηση, κάτι η ελπίδα που πεθαίνει τελευταία.

     Στη χώρα μας και γύρω μας, το παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό περιβάλλον έχοντας διαλύσει τις θεσμοποιημένες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης, έχοντας εξουδετερώσει  τις περισσότερες κατακτήσεις των εργατικών αγώνων, υπονομεύει την αξιοπιστία όλων των μορφών συλλογικής δράσης επιβάλλοντας αφηγήσεις και δράσεις που το ευνοούν, όπως του αντικομμουνισμού, της τρομοκρατίας, της εθνικής άμυνας.

       Έτσι, μετά τον Τραμπ με τις αντικομμουνιστικές κορώνες  στις ομιλίες του  κατά την επέτειο της διακήρυξης της αμερικανικής ανεξαρτησίας ακολούθησε και ο υπουργός εξωτερικών της κυβέρνησής του Μ. Ρούμπιο που  σήμανε συναγερμό για την αναζωπύρωση, κατά τα λεγόμενά του, της ακροαριστερής πολιτικής βίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Μάλιστα η Ελλάδα είχε την τιμητική της, αφού  ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα παραδείγματα, και την εμπρηστική επίθεση στο σπίτι της πολιτεύτριας της Ν.Δ Αφροδίτης Νέστορα που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο  της μητέρα της, για να αναδείξει την υποτιθέμενη αύξηση της αριστερής βίας στην Ευρώπη. Δεν παρέλειψε βέβαια στην ομιλία του στην υπουργική Διάσκεψη για την αναζωπύρωση της Πολιτικής Τρομοκρατίας ενώπιον των εκπροσώπων από 60 χώρες να εστιάσει και  στην Κούβα, με το εγκληματικό αποκλεισμό που της έχουν επιβάλλει,  σαν τη κεντρική δύναμη στην ανάπτυξη βίαιων αριστερών κινημάτων στο δυτικό κόσμο. Μετατοπίζεται λοιπόν η  μέχρι τώρα εστίαση  από την τρομοκρατική απειλή του  ισλαμικού εξτρεμισμού στην πιο διάχυτη απειλή από την αριστερή πολιτική βία.  

         Η χρονική στιγμή της αναβίωσης του αντικομμουνισμού και της απειλής της τρομοκρατίας σχετίζεται βέβαια με τον πόλεμο με το Ιράν από τον οποίο οι ΗΠΑ δεν μπορούν να απεμπλακούν  και τις αντιδράσεις που προκαλούνται στο εσωτερικό της χώρας. Η απειλή, κατά την κυβέρνηση Τραμπ,  του  κόκκινου τρόμου γίνεται ένα καλό πρόσχημα για να ενταθεί η καταστολή ενάντια σε όσους αντιτίθενται στις παραβιάσεις δικαιωμάτων από ομοσπονδιακούς πράκτορες μετανάστευσης, όπως και ενάντια σ’ όσους αντιτίθενται στη γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα και τον πόλεμο στο Ιράν. Στην πραγματικότητα δηλ., στις ΗΠΑ ποινικοποιείται η διαφωνία σε μια προσπάθεια της κρατικής εξουσίας να τη συντρίψει.  

         Και στη χώρα μας όμως ξανάρχεται στην επικαιρότητα η τρομοκρατία της αριστεράς, κατά τα λεγόμενα στελεχών της κυβερνώσας παράταξης. Πριν λίγο καιρό, με την αποφυλάκιση και επανεγκλεισμό του καταδικασμένου σαν ηγέτη της Ε.Ο 17 Νοέμβρη Α. Γιωτόπουλου και πριν μέρες με την τοποθέτηση εμπρηστικού μηχανισμού σε σπίτια πολιτευτών της Ν.Δ, παντελώς αγνώστων πέρα από ένα στενότατο κύκλο,  με αποτέλεσμα το θάνατο της Βάγιας Νέστορα.

         Από κοντά, επειδή φυσικά η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ικανή και αποτελεσματική και η μόνη που θα πρέπει να επιλεγεί στις  επόμενες εκλογές για να κυβερνήσει μια τρίτη τετραετία, μετά από μερικές μέρες πρώτη είδηση έγινε η ανακάλυψη, μετά 16 χρόνια, των εμπρηστών της Μαρφίν. Δια των παρατρεχάμενων δημοσιογράφων της η κυβέρνηση αναπτύσσει σε συνέχειες, κομπάζοντας, το χρονικό ανακάλυψης και σύλληψης των δραστών του εμπρησμού της τράπεζας Μαρφιν, στη μεγάλη διαδήλωση της 5^ης Μαίου 2010. Η αστυνομική πλοκή της νουβέλλας που έδωσε στη δημοσιότητα η αστυνομία παρουσιάζει και λογοτεχνικό ενδιαφέρον. Περιλαμβάνει μυστήριο, ολίγο από επιστημονική φαντασία,  με την τεχνητή νοημοσύνη να ανακαλύπτει, χωρίς να περηφανεύεται ακόμα ότι κατάφερε την ταυτοποίηση, από σωματότυπους, κοτσίδες και κυρίως τσάντες και τσαντάκια τα πρόσωπα που έριξαν τη μολότωφ στην τράπεζα. Και δεν λείπει και η ψυχολογική διάσταση στο αφήγημα, με τον ανώνυμο συντάκτη του e-mail να  εξομολογείται το ψυχικό του βάρος για το μυστικό που κρατούσε 16 χρόνια.  

       Έτσι και στη χώρα μας τις τελευταίες μέρες διαμορφώθηκε το κατάλληλο έδαφος για να κυριαρχήσει στην επικαιρότητα η απειλή της  αριστερής τρομοκρατίας, να δυσφημείται κάθε αγώνας των εργαζομένων, να ξεχνιέται  η πραγματική τρομοκρατία που ασκείται πολλές φορές από τους αστυνομικούς.  Οι οποίοι πριν περίπου δέκα μέρες στο Άργος τραυμάτισαν θανάσιμα στο κεφάλι έναν εικοσάχρονο, στο φάσμα του αυτισμού, κατά τη διάρκεια καταδίωξης, ισχυριζόμενοι ότι πυροβόλησαν για εκφοβισμό. Κι αυτή  δεν είναι η πρώτη φορά που εκπυρσοκροτήσεις ή εξοστρακισμοί σφαιρών αστυνομικών περιστρόφων βρίσκουν στόχο, όταν απέναντί τους είναι κάποιος μετανάστης, κάποιος Ρομά, κάποιος τοξικοεξαρτημένος, κάποιος απόβλητος της Δημοκρατίας μας. Βέβαια, αυτή τη φορά η δικαιοσύνη αποφάσισε την προφυλάκισή τους, βρίσκοντας μια καλή ευκαιρία να επιβεβαιώσει την ανεξαρτησία της, μετά τη συνεχή αμφισβήτησή της με αποφάσεις της που ευνοούσαν την εκτελεστική εξουσία. Στην πραγματικότητα όμως, ανεξάρτητα από την προσωπική εντιμότητα των μελών του δικαστικού σώματος, η ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας είναι ένα ιδεολογικοπολιτικό τέχνασμα της αστικής τάξης, για να κρύψει την ταξική ουσία της εξουσίας της, εφόσον η αστική εξουσία είναι μία και αδιαίρετη και κάθε δικαστήριο αυτής της εξουσίας είναι αστικό δικαστήριο

         Αφού λοιπόν  η κυρίαρχη εξουσία στην καπιταλιστική Δύση, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, αναγνώρισε στον μουσουλμάνο ένα νέο επικίνδυνο εχθρό που έπρεπε να πολεμήσει, μετά στράφηκε ενάντια στους ρακένδυτους μετανάστες που απειλούν τον δυτικό πολιτισμό, για να καταλήξει εκ νέου στην απειλή του κομμουνισμού, που είναι ο πραγματικός της φόβος να μην εμπνεύσει και οργανωθεί η  εργατική τάξη,  και να εκφοβίσει με την τρομοκρατία.

        Επείγεται η αστική μας εξουσία στα καπιταλιστικά κράτη της Δύσης να βρει αφήγημα να ενώσει υπέρ των συμφερόντων της τις εκμεταλλευόμενες τάξεις. Και όταν κάποιες φορές άλλη διέξοδος για τα συμφέροντα των καπιταλιστών δεν υπάρχει από τον πόλεμο, με την κατάλληλη προπαγάνδα δημιουργείται το κλίμα αποδοχής του.  Κι επειδή οι κοινωνίες πρέπει να αποδεχτούν τις προετοιμασίες για τον πόλεμο, να συναινέσουν στην πολεμική οικονομία, γι’ αυτό όλο και περισσότεροι ηγέτες αναφέρονται στο καθήκον των νέων προς την πατρίδα για την υπεράσπιση του πολιτισμού της. Ο υπουργός Άμυνας της χώρας μας Ν. Δένδιας  με συνεχείς προειδοποιήσεις για προετοιμασία της άμυνας της χώρας δεν σταματά να επαναλαμβάνει την αναγκαιότητα αλλαγής νοοτροπίας της νέας γενιάς, η οποία πρέπει να καταλάβει ότι θα πρέπει να υπερασπιστεί τη χώρα της. Με απλά λόγια δηλ. να συναινέσει η νεολαία να γίνει κρέας για τα κανόνια.  

          Ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός που δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εκμετάλλευση και πόλεμο επιβάλλει τους δικούς του ανάλγητους όρους, για να καταπνίξει κάθε φλόγα στις καρδιές των εκμεταλλευομένων για απαλλαγή από την καπιταλιστική βαρβαρότητα, να σβήσει κάθε όραμα για μετασχηματισμό της κοινωνίας.  Όμως ο  τροχός της Ιστορίας εξακολουθεί να γυρίζει, με κινητήρα του την ταξική πάλη, την πάλη για την απελευθέρωση και την ελευθερία

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ

 

Στις ομιλίες του ο Ντ. Τραμπ για τη 250^η επέτειο της διακήρυξης της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, πέρα από την εξύμνηση των αμερικανικών ιδεωδών, που στην πραγματικότητα συνοψίζονται στο αμερικανικό όνειρο της ατομικής ανέλιξης σ’ ένα σκληρό καπιταλιστικό περιβάλλον, καταφέρθηκε εναντίον του κομμουνισμού, επέμενε στην ύπαρξη αναζωπύρωσης της κομμουνιστικής απειλής, σύνδεσε την αντικομμουνιστική ρητορική με το αντιμεταναστευτικό ζήτημα, εξισώνοντας με τους μετανάστες την υποτιθέμενη κομμουνιστική απειλή και καταλήγοντας να παρουσιάσει τους Δημοκρατικούς ως κομμουνιστές. Η περιγραφή του κομμουνισμού, τριάντα πέντε χρόνια από το τέλος του ψυχρού πολέμου, θυμίζει την πιο ακραία ρητορική που είχε τότε χρησιμοποιηθεί.  Για τον Ντ. Τραμπ «ο κομμουνισμός είναι ακριβώς το αντίθετο της ζωής, της ελευθερίας και της επιδίωξης της ευτυχίας. Είναι θάνατος, τυραννία και επιδίωξη του κακού».

        Αυτή η αντικομμουνιστική ρητορική δεν είναι καθόλου ξένη στη χώρα μας.  Πολλές φορές, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, κυβερνητικοί παράγοντες αναβιώνουν φρασεολογία του μετεμφυλιακού κράτους και παρουσιάζουν σαν κομμουνιστές όποιους, όπως ο Α.Τσίπρας, θα πρέπει, για να υπάρχει η ψευδαίσθηση της εκλογικής επιλογής,  να παίξουν στο δικομματικό παιχνίδι τον άλλο πόλο. 

         Χρησιμοποιείται δηλ.  η αντικομμουνιστική ρητορική ως πολιτικό εργαλείο με διπλή στόχευση. Για να δυσφημιστούν πολιτικοί αντίπαλοι και να κινητοποιηθούν συντηρητικές θρησκευτικές εθνικιστικές δυνάμεις, ώστε να υπάρξει η ψευδαίσθηση της επιλογής ανάμεσα σε παρόμοια αστικά κόμματα.  Αλλά το κυριότερο, για να απαξιωθεί και να ευτελιστεί ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός της κοινωνίας, η εναλλακτική λύση στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού,  εξισώνοντας κάθε προσπάθεια  για ανατροπή του με τραγωδία και ταυτίζοντας κάθε κριτική του καπιταλισμού με αστικές καρικατούρες αριστερών.  Η χρήση μιας τέτοιας ρητορικής με έντονη στόχευση έχει αποδείξει ότι μπορεί εν μέρει να πετύχει  τον απώτερο στόχο της. Δηλ. την απαξίωση μιας ιδέας και την ομαλοποίηση της προσπάθειας δίωξης και διακρίσεων εις βάρος ατόμων για τις ιδέες τους, ακόμα κι αν αυτό καμουφλάρεται.

        Η ετικέτα του κομμουνιστή για δεκαετίες, ιδιαίτερα στη χώρα μας, ήταν μια από τις πιο αποτελεσματικές μορφές μιας πολιτικής και ρητορικής που χρησιμοποιούσε και τη γλώσσα ως όπλο για έλεγχο και εξουδετέρωση όποιων αντιστρατεύονταν την κυρίαρχη πολιτική των αστικών συμφερόντων.  Στη χώρα μας, για δεκαετίες, μετά την ηττημένη επανάσταση της δεκαετίας του 1940, ο χαρακτηρισμός κομμουνιστής ενσάρκωνε το σύνολο του ενθνοπροδότη και εγκληματία. Ο αντικομμουνισμός μέχρι τη μεταπολίτευση στόχευε παράλληλα στην ενίσχυση πολύ συγκεκριμένων πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών απόψεων και  θεωρούσε τις φιλοσοσιαλιστικές και φιλοσυνδικαλιστικές απόψεις θεμελιωδώς ανθελληνικές.

         Στα χρόνια μας,  αυτό που προσπαθεί να κάνει ο κυρίαρχος λόγος είναι να δημιουργήσει διακρίσεις ανάμεσα σ’ αυτούς που ανήκουν στις εκμεταλλευόμενες τάξεις, χαρακτηρίζοντας τους κομμουνιστές ως τους άλλους, τους διαφορετικούς, πότε ως κληρονόμους εγκλημάτων πότε ως απολιθώματα άλλης εποχής.  Απεικονίζει μάλιστα  την εμβέλεια και επιρροή τους και σε πεδία που δεν τους αφορούν και σε έκταση υπερβολικά μεγαλοποιημένη, μόνο και μόνο για να βρίσκει αίτιους να κατηγορεί για αποτυχίες της κυρίαρχης εξουσίας.  

         Μετά την οικονομική κρίση στη χώρα μας μια τέτοια ρητορική αρχίζει να γίνεται κανονικοποιημένη και καθομιλουμένη, ιδίως με τη χρήση και τη διαιώνισή της από άτομα σε θέσεις πολιτικής, νομικής ή πολιτιστικής εξουσίας. Ο πρώην υπουργός κυβερνήσεων του Κ. Μητσοτάκη Μ. Βορίδης επαναλαμβάνει με το μπλαζέ υπεροπτικό του ύφος για την αναγκαιότητα της απώλειας της ιδεολογικής ηγεμονίας της αριστεράς, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης αναφέρεται στον κόκκινο και μαύρο φασισμό, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Τασούλας μιλά για επιβολή κομμουνιστικής δικτατορίας που στόχευε ο αγώνας του Ν. Μπελογιάννη.

       Και βέβαια στην Ε.Ε  επικρατεί η αντικομμουνιστική ρητορική σε εφημερίδες, δικαστικές υποθέσεις, επιχειρηματικές προσπάθειες για την κατάρρευση συνδικάτων, συνδικαλιστικές προσπάθειες για την εκδίωξη και φίμωση ταξικών συνδικάτων. Το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο υιοθετεί ψήφισμα που εξομοιώνει τον κομμουνισμό με τον ναζισμό και η Ε.Ε εντάσσει την αντικομμουνιστική της ρητορική σε μια γενική καταδίκη των δικτατοριών του παρελθόντος και σε έναν αδιαφοροποίητο φόρο τιμής στα θύματά τους, ακόμα και αν πρόκειται για συμμορίες συνεργατών ναζί.  Και βέβαια δεν μένει μόνο σε διακηρύξεις, αλλά προχωρά και σε απαγορεύσεις και καταστολή, με ποινικοποίηση της κομμουνιστικής ιδεολογίας, ακόμα κι απαγορεύσεις κομμουνιστικών κομμάτων.

        Κι αν φαίνεται παράδοξο, όμως δεν είναι που ο αντικομμουνισμός εντοπίζεται συνολικά, στην άκρα δεξιά, στη δεξιά, στην αριστερά και στην άκρα αριστερά, η οποία μάλιστα συνέβαλε σημαντικά, ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1970, στη διάδοση αντικοκομμουνιστικών ζητημάτων, ενώ συγχρόνως αρνούνταν την κατηγορία του αντικομμουνισμού. Ήδη μεσούντος του ψυχρού πολέμου είχε εξομοιωθεί το ναζιστικό και σοβιετικό κράτος του σοσιαλισμού κάτω από την κατηγορία του ολοκληρωτικού κράτους. Προκειμένου εκείνες τις δεκαετίες να εδραιωθεί η συμβατή, μη κομμουνιστική αριστερά ενάντια στην απειλή του υπαρκτού σοσιαλισμού, η  καλύτερη τακτική ήταν να  υποστηριχθούν ακαδημαϊκοί όπως ο  Αντόρνο και Χορκχάιμερ της Σχολής της Φραγκφούρτης ως οι σημαντικότεροι, ακόμη και πιο ριζοσπαστικοί μαρξιστές στοχαστές του 20ού αιώνα. Οι οποίοι  επαναπροσδιόριζαν τον μαρξισμό ως ένα είδος αντικομμουνιστικής κριτικής θεωρίας που δεν συνδέεται άμεσα με την ταξική πάλη από τα κάτω, αλλά μάλλον ασκεί ελεύθερη κριτική σε όλες τις μορφές κυριαρχίας και τελικά όμως τάσσεται υπέρ των καπιταλιστικών κοινωνιών ελέγχου ενάντια στις υποτιθέμενες φασιστικές φρικαλεότητες των ισχυρών σοσιαλιστικών κρατών.

        Πριν 35 χρόνια η κατάρρευση της ΕΣΣΔ παρουσιάστηκε τότε από τους υποστηρικτές του καπιταλισμού ως η οριστική νίκη της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς επί του κομμουνισμού και ένα κύμα ευφορίας είχε σαρώσει την άρχουσα τάξη και τους απολογητές της. Μιλούσαν για το τέλος του σοσιαλισμού, το τέλος του κομμουνισμού, ακόμη και το τέλος της ιστορίας. Έκτοτε, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας άνευ προηγουμένου παγκόσμιας εκστρατείας δυσφήμισης των μαρξιστικών ιδεών

      Και μετά  από 35 χρόνια δεν απομένει τίποτα από αυτές τις ανόητες ψευδαισθήσεις και τις εσφαλμένες προβλέψεις. Ο καπιταλισμός βρίσκεται στη βαθύτερη κρίση του από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης. Εκατομμύρια άνθρωποι απειλούνται από πολιτικές λιτότητας, ανεργία και φτώχεια. Οι συγκρούσεις και οι πόλεμοι απειλούν με μια γενικευμένη σύρραξη όλο τον κόσμο. Το αμερικανικό όνειρο της παγκόσμιας κυριαρχίας είναι θαμμένο κάτω από τα σιγοκαίοντα ερείπια στη Μ. Ανατολή,  στο Λίβανο και τη Γάζα. Το διεθνές Δίκαιο έχει κουρελιαστεί από το εγκληματικό κράτος του Ισραήλ και κάθε κανόνας διπλωματίας έχει παραβιαστεί από τον Ντ. Τραμπ στις σχέσεις του με το Ιράν.   

        Τα  λόγια του Τραμπ ότι «η Αμερική δεν είναι απλώς το πιο πετυχημένο έθνος. Είναι η ιστορική μορφή που πήρε η ανθρώπινη δυνατότητα να φτάσει την τελειότερη έκφρασή της» δεν δείχνουν παρά την απελπισία ενός ηγέτη που προσπαθεί να παρουσιάσει τη χώρα του σαν αυτό που πια δεν είναι, υποσχόμενος ότι θα την ξανακάνει μεγάλη. 

        Η ιστορία έχει επιστρέψει με μανία. Οι ίδιοι Δυτικοί που υπερέβαλαν όλα τα ελαττώματα της σοβιετικής οικονομίας αγωνίζονται τώρα απεγνωσμένα να εξηγήσουν την προφανή αποτυχία της οικονομίας της αγοράς. Σήμερα, υπάρχει μόνο οικονομική κατάρρευση, πολιτική αστάθεια, αβεβαιότητα, πόλεμοι και συγκρούσεις. Η   παγκόσμια κρίση του καπιταλισμού προκαλεί μια γενική αμφισβήτηση της οικονομίας της αγοράς και το  ανανεωμένο ενδιαφέρον για τις μαρξιστικές ιδέες ανησυχεί την αστική τάξη. Η νέα λοιπόν εκστρατεία συκοφαντίας των κομμουνιστικών ιδεών, η αναθεώρηση της ιστορίας, η αμαύρωση των ονομάτων των πρωτεργατών των κομμουνιστικών αγώνων αντανακλούν το φόβο της κυρίαρχης τάξης. Για να μην εμπνέεται η εργατική τάξη πρέπει να πνιγεί στην εχθρότητα και τη δυσπιστία κάθε προσπάθεια σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της κοινωνίας, να σέρνονται στη λάσπη τα επιτεύγματα και η επαναστατική σημασία της Μπολσεβίκικης επανάστασης.

ΒΟΛΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

 

Τις τελευταίες μέρες στα δελτία ειδήσεων των Μέσων Ενημέρωσης κυρίαρχη θέση έχει ο καύσωνας στην Ευρώπη, με τους θανάτους που αποδίδονται σ’ αυτόν,  τις δύσκολες συνθήκες που βιώνουν οι άνθρωποι καθώς το θερμόμετρο υπερβαίνει τους 35^ο C βαθμούς. Κι ενώ στα εγκλήματα του Ισραήλ με τις δολοφονίες παιδιών, τα βασανιστήρια φυλακισμένων η γλώσσα της ειδησεογραφίας είναι ψύχραιμη, αποστασιοποιημένη, όταν αναγκάζεται εκ των πραγμάτων να αναφέρεται σ’ αυτά,  για την  πρωτοφανή ζέστη που πλήττει την Ευρώπη επιστρατεύεται η ρητορική του φόβου.

          Βέβαια, αυτός ο σχεδόν εκφοβιστικός τρόπος κάλυψης των συνεπειών του καύσωνα συνάδει με τον τρόπο κάλυψης των μετεωρολογικών προβλέψεων από τα μέσα ενημέρωσης, που πραγματικά καλλιεργεί φόβο και πανικό. Χρησιμοποιώντας δραματικά γραφικά στις μετεωρολογικές προβλέψεις, προβάλλοντας εντυπωσιακές εικόνες από τις συνέπειες σπάνιων καιρικών φαινομένων, υπερβάλλοντας στην επικινδυνότητα συνηθισμένων φυσικών φαινομένων εντείνεται και μ’ αυτόν τον τρόπο στην κοινωνία το άγχος.

        Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τη δημοσιογραφική κάλυψη της παρουσίας του λαγοκέφαλου ψαριού στα νερά της Μεσογείου, που ήδη είχε εμφανιστεί από την πρώτη δεκαετία του 21^ου αιώνα.  Τελευταία, με πρωτοστάτες τα μέσα ενημέρωσης δημιουργείται ένας πανικός για τους κινδύνους που εξαιτίας του αντιμετωπίζουν τα ντόπια ψάρια,  για την απειλή να μετατραπούν θαλάσσιες περιοχές  σε έρημο από ψάρια,  για τις επιθέσεις σε λουόμενους, για τις ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία,  με την κυβέρνηση να καταλήγει στην …επικήρυξή του.    

         Κι έτσι η περιγραφή ενός φαινομένου, ο προσδιορισμός ενός προβλήματα  χρησιμοποιώντας τη γλώσσα το φόβου, παράγει μια ατμόσφαιρα αβεβαιότητας και ενισχύει την αίσθηση αδυναμίας απέναντι σε φυσικές απειλές, δικαιολογώντας παρεμβατικές πολιτικές, ενισχυμένη επιτήρηση. Και δεν υπάρχει μόνο ένας φόβος, αλλά πολλοί διαφορετικοί φόβοι που ο ένας αντικαθιστά τον άλλο. Παράδειγμα,  στον κυρίαρχο λόγο ο φόβος για  την κλιματική αλλαγή αντικατέστησε το φόβο της τρομοκρατίας. Κατά τακτά χρονικά διαστήματα ξεσπούν πανικοί για πράγματα που δεν έχουν νόημα ή για προβλήματα που υπήρχαν και παλαιότερα, όπως η νεανική παραβατικότητα. Τώρα όμως, σε έντονο βαθμό, κάθε ζήτημα δεν θεωρείται απλώς πρόβλημα, αλλά με πολύ ανησυχητικό τρόπο θεωρείται ως απειλή, καθώς ο ορισμός για την απειλή διευρύνεται συνεχώς.

        Δεν χρησιμοποιούνται μόνο τα φυσικά φαινόμενα για να καλλιεργείται ο φόβος. Η επιδίωξη του εντυπωσιασμού από τα  μέσα ενημέρωσης και οι ισχυρισμοί των ειδικών που διογκώνουν τους αντιληπτούς κινδύνους, όπως το έγκλημα ή οι κίνδυνοι για την υγεία, ενισχύουν τις  απειλές  σε σχέση με τους πραγματικούς κινδύνους. Η έκρηξη νέων κινδύνων που προκαλούν κατάρρευση, καταστροφή κι άλλα βαρύγδουπα, λειτουργούν για το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα, αυτό που προκαλεί τον περισσότερο φόβο, δηλ. την πιθανότητα ενός αρνητικού μέλλοντος ή ακόμα και καθόλου μέλλοντος.

       Στην πολιτική υιοθετείται η πολιτική του φόβου, έτσι που να παραμερίζονται οι ταξικές διαιρέσεις και οι κοινωνικοοικονομικές διαφοροποιήσεις. Τα κόμματα της αστικής πολιτικής επιλέγουν το καθένα το δικό του φόβο. Το θέμα της μετανάστευσης είναι ο προτιμώμενος φόβος τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα για τα ακροδεξιά κόμματα, αλλά και της αύξησης της εγκληματικότητας. Κι έτσι ο φόβος ενσωματώνεται σκόπιμα στο δημόσιο διάλογο, τους θεσμούς και την καθημερινή ζωή, τις περισσότερες φορές δυσανάλογος προς τις πραγματικές απειλές, με αποτέλεσμα τις προληπτικές πολιτικές και την αδυναμίας ανάπτυξης κριτικής. Ο φόβος χρησιμεύει ως μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου και ηθικής ρύθμισης. Ήταν οι πλαστικές σακούλες και τα καλαμάκια που απειλούσαν το περιβάλλον, αλλά οι βόμβες που χρόνια τώρα πέφτουν σε Ουκρανία και Παλαιστίνη δεν προκαλούν καμιά ταραχή στους ανησυχούντες για τον πλανήτη.

       Ο καθοδηγούμενος προσανατολισμός του φόβου σε πεδία που επιλέγει η κυρίαρχη εξουσία χρησιμοποιείται για επέκταση της κρατικής εξουσίας, για συσπείρωση των κοινωνιών σε επιλογές που εξυπηρετούν τα συμφέροντά της, ενώ παραβλέπονται πραγματικές απειλές. Αφού η υλιστική ερμηνεία των φαινομένων αντικαθίσταται όλο και περισσότερο από ιδεαλιστικές εκδοχές του κόσμου και η πραγματικότητα ταυτίζεται με την άποψη,  χάνεται και η ερμηνεία που δίνει νόημα στην ανθρώπινη εμπειρία. Τα προβλήματα που οφείλονται σε κοινωνικούς και υλικούς παράγοντες μετατρέπονται σε απειλές αόριστες και αυτές καταλήγουν υπαρξιακές απειλές. Και είναι οι ειδικοί της εξουσίας ή του ανθρωπίνου ψυχισμού που καλούνται να τις διαχειριστούν για λογαριασμό μας. Και οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται σαν να μην έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουν προβλήματα, στα οποία δεν δίνεται μια κοινωνικοοικονομική εξήγηση, αλλά όλο και περισσότερο ψυχολογικοποιούνται και υπονομεύεται η ικανότητα του ανθρώπου να τα αντιμετωπίσει.

         Ο κύκλος των ειδήσεων επί 24ωρου βάσης, μαζί με τους αλγόριθμούς των μέσων κοινωνικής δικτύωσης  ενισχύουν εκείνους τους φόβους, τους βολικούς στο σύστημα, με τους οποίους αυξάνει, με  την εμπλοκή αρνητικών συναισθημάτων,  η συσπείρωση προς όφελός του. Η παρατεταμένη έκθεση σ’ αυτά διαμορφώνει μια αντίληψη για το κοινωνικό περιβάλλον ως εχθρικό και επικίνδυνο από αόρατους, απρόβλεπτους ανεξέλεγκτους κινδύνους, έτσι που η μεγάλη πλειοψηφία να καταφεύγει στην προστασία της εξουσίας και να αποδέχεται τη διαχείριση της συμπεριφοράς της μέσω προληπτικών μέτρων.

         Η επικέντρωση σε υπερβολικά θεωρητικούς, μη εμφανείς κινδύνους, σε υπερεκτίμηση επικινδυνότητας φαινομένων συμβάλλει στην αποδοχή υιοθέτησης προσεκτικών ή και μηδαμινών αντιδράσεων σε αντιλαϊκές πολιτικές και αποτελεί έναν από τους παράγοντες πάνω στους οποίους χτίζεται το ψευδές αίτημα της σταθερότητας και ασφάλειας. Το οποίο εσχάτως έχει κάνει παντιέρα του η κυβέρνηση Μητσοτάκη, χωρίς τα άλλα αστικά κόμματα να το αμφισβητούν.    

          Και είναι κι αυτός ένας ακόμα τρόπος χειραγώγησης πληροφοριών, ελέγχου των αντιδράσεων μιας μεγάλης πλειοψηφίας πανικοβλημένης από την αβεβαιότητα της ζωής της, ώστε να μη συνειδητοποιήσει ότι ακόμα και οι συνέπειες φυσικών φαινομένων συσχετίζονται άμεσα με τον καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας. Και είναι αυτός που πρέπει να μετασχηματιστεί με οργάνωση για συνεχείς διεκδικήσεις, κινητοποιήσεις και αγώνες.