Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026

ΣΑΠΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΠΟΛΕΜΟ

 

Χρόνια τώρα, ιδιαίτερα μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, σύσσωμο το πολιτικό προσωπικό όλων των αστικών κομμάτων, μαζί με κρατικά και ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης, με τμήμα  των λεγόμενων διανοούμενων  δημιούργησαν κυνικά μια αδιαπέραστη, για μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων,  φούσκα και τους στρίμωξαν σε ένα σύμπαν παράλληλο με την  πραγματικότητα, ενώ υπονόμευσαν προληπτικά οποιεσδήποτε αρνητικές ιστορίες για τους ίδιους και το σύστημα που εξυπηρετούν. Και όλοι αυτοί κατά διαστήματα μπορεί και να κονταροχτυπιούνται, για ήσσονα ζητήματα ή να προωθούν τον ψεύτικο λαϊκισμό τους στο κοινό, καταγγέλλοντας ό ένας τον άλλο για μια θέση, αλλά είναι όλοι στην ίδια ομάδα, υπηρετώντας το κεφάλαιο.   
         Και τώρα, με τον πόλεμο να μαίνεται δίπλα μας, με την κυβέρνησή μας να εμπλέκεται όλο και περισσότερο σ’ αυτόν, τα ίδια εκείνα κόμματα και οι κλώνοι τους,  που στην οικονομική κρίση ενοχοποιούσαν τον λαό ή τον κορόιδευαν ασύστολα για τις μεσσιανικές δυνάμεις τους, εκείνες οι πολιτικές και συνδικαλιστικές  οργανώσεις που είναι αφομοιωμένες πλήρως από την άρχουσα τάξη συνεχίζουν να καλλιεργούν έναν εφησυχασμό, με τη σιγουριά της Δυτικής υπεροχής ότι οι πόλεμοι πάντα θα μένουν μακράν της. Οι ανησυχίες εξαντλούνται στην ενεργειακή κρίση, που πάντα θεωρείται παροδική, και οι σχεδιασμοί με τα επιδόματα και τις φορολογικές ελαφρύνσεις προσπαθούν να παρουσιάσουν ελεγχόμενη μια ανεξέλεγκτη κατάσταση.
            Στην πολύπαθη Μ. Ανατολή το Ισραήλ, από κοινού και σε συνεργασία με τις ιμπεριαλιστικές ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει ακόμα και τους Γερμανούς Ναζί σε αγριότητα, χυδαιότητα, θράσος, υποκρισία, απανθρωπιά και δολοφονική μανία. Και δεν κρύβεται πια η  απανθρωποποίηση του μουσουλμανικού κόσμου, αφού οι πράξεις τους δείχνουν τη βαθιά περιφρόνηση και υποτίμηση των ντόπιων πληθυσμών.  
Το Ισραήλ, με οργάνωση και μέθοδο, ειδικεύεται στη δολοφονία ανώτερων στελεχών των εχθρών του πιστεύοντας ότι θα τους διαλύσει. Μόνο που ούτε παλιότερα η δολοφονία του επικεφαλής της Χεζμπολάχ τη διέλυσε ούτε η δολοφονία του Α. Χαμενεί αποδυνάμωσε το Ιράν.  Η δολοφονία του Νασράλα  δεν διέλυσε την αντίσταση, την ανάγκασε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, να αναδιοργανωθεί  και να συνεχίσει. Αντί να καταρρεύσει το Ιράν, η   δολοφονία του Αγιοτολάχ πυροδότησε την ενότητα, ενίσχυσε  την αποφασιστικότητα του. Η πραγματικότητα υπογραμμίζει ένα θεμελιώδες σημείο. Οι απώλειες ηγεσίας δεν μεταφράζονται πάντα σε στρατηγική κατάρρευση, ίσα ίσα  παράγουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Γιατί αυτός ο αγώνας αφορά τους ίδιους τους λαούς, της Παλαιστίνης, του Ιράν, του Λιβάνου. Γι’ αυτό οι άνανδρες αυτές δολοφονίες δεν αλλάζουν την ισορροπία δυνάμεων, αλλά εδραιώνουν την εσωτερική συνοχή, εντείνουν την αποφασιστικότητα και μετατρέπουν τα άτομα σε σύμβολα που ξεπερνούν τους ρόλους τους. Κι ο πόλεμος αυτός δεν πρόκειται ν’ αποφασιστεί  με την απομάκρυνση ατόμων, αλλά από την αντοχή, τη θέληση, τη δύναμη να συνεχιστεί ο αγώνας από λαούς συσπειρωμένους μέχρι την τελική νίκη.  Δεν μπορείς να κερδίσεις έναν πόλεμο εναντίον ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να πολεμούν για πάντα για τη γη τους. Δεν είναι ένας πόλεμος μια νοητική κατασκευή σε συνθήκες εργαστηρίου για να ελεγχθούν όλοι οι παράγοντές του. Και μια αυτοκρατορία πάντα τελικά χάνει όταν συναντά ανθρώπους που αρνούνται να δεχτούν αυτό που υποτίθεται ότι πρέπει να χάσουν.
          Ο Ντ. Τραμπ δεν είναι η Αμερική που πρόδωσε τις δημοκρατικές της αξίες, όπως ο δικός μας πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης δεν κυβερνά μ’ αυτόν τον τρόπο γιατί είναι «κακόψυχος». Τηρουμένων των αναλογιών, και των μεγεθών των χωρών βεβαίως, αμφότεροι κυβερνούν προς όφελος των καπιταλιστών. Ο Τραμπ ή ο Μητσοτάκης δεν είναι το θέμα. Ο καθένας τους είναι  αντιπροσωπευτικός  μιας κοινωνίας παραιτημένης και ενός συστήματος ελέγχου που έχει πείσει τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι ζουν στο καλύτερο δυνατό σύστημα, μόνο που θέλει κάποιες βελτιώσεις.    Κανένας τους δεν είναι μια εξαίρεση ή μια παρέκκλιση. Αντίθετα, είναι το λογικό τελικό σημείο μιας πορείας που έχει διαλύσει κάθε οργανωμένο σύστημα αντίστασης, που έχει απαξιώσει κάθε όραμα κοινωνικού μετασχηματισμού και δεν χρειάζεται πια να αμβλύνονται οι αντιθέσεις. Αρκεί να μπορεί η άρχουσα τάξη να βγάζει χρήματα. Και το πολιτικό προσωπικό που την υπηρετεί όταν νιώθει άτρωτο μπορεί να γίνεται κυνικό και να κοροϊδεύει την κοινωνία με θρασύτατο τρόπο. Όπως στα καθ’ ημάς, ο υπουργός Δικαιοσύνης  Φλωρίδης που ξεδιάντροπα τις μεθοδεύσεις του για χειραγώγηση της διεξαγωγής της δίκης για το έγκλημα των Τεμπών τις δικαιολογεί με ψέματα που αφορούν ακόμα και στην επιλογή και διαμόρφωση της αίθουσας για τη διεξαγωγή της.
         Μπορεί και ο Τραμπ να φαίνεται ότι είναι ο χειρότερος πρόεδρος όλων των εποχών, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος πολιτικός των ΗΠΑ πάλι τους ίδιους στόχους θα είχε, απλώς ντυμένους με πιο ωραία γλώσσα. Το σύστημα είναι στημένο. Όσοι δεν αμφισβητούν τον ίδιο τον καπιταλισμό θα ξεγελιούνται ξανά και ξανά. Όσοι αρνιούνται να αντιμετωπίσουν τις ρίζες του προβλήματος, την ταξική πάλη, τον ιμπεριαλισμό τότε μένουν ανυπεράσπιστοι απέναντι στη σκληρότητα κι αναλγησία ενός συστήματος που δεν λογαριάζει τις ανθρώπινες ζωές.
            Μοιάζει ο Τραμπ, ο Νετανιάχου, η κυρίαρχη τάξη για την οποία εργάζονται σαν να σκοντάφτουν στα τυφλά στο χάος και την παγκόσμια εξαθλίωση. Μόνο που αυτό ίσως να είναι εντελώς σκόπιμο. Δεν είναι μόνο ότι το Ιράν είναι το κλειδί για τον απόλυτο έλεγχο της Μ. Ανατολής, αλλά και της εξάπλωσης της Κίνας. Είναι ότι επιβάλουν τη μέγιστη εξαθλίωση, το θάνατο και τον τρόμο στους λαούς που διεκδικούν και αντιστέκονται για μια θέση στη γη, για μια αξιοπρέπεια στη ζωή τους, να γίνει ένα μάθημα προς παραδειγματισμό για κάθε πράξη αντίστασης, να εκμηδενίσουν τις κοινωνίες που αντιστέκονται.  
Όπως επιβάλλουν οι ΗΠΑ μια πολιορκία στο λαό της Κούβας επί 65 χρόνια τώρα. Που  πολεμά κι αντιστέκεται στη δολοφονική πολιτική του πολέμου πείνας, ενώ τα δυτικά μέσα ενημέρωσης και η πολιτική τάξη, που  συνεχίζει να καμαρώνει για το πόσο σπουδαία και φοβερή είναι,  μιλούν για ανθρώπινα δικαιώματα και κυριαρχία. Το έγκλημα της Κούβας είναι ότι ένα μικρό νησί μπόρεσε να εκδιώξει τις ΗΠΑ και παρόλο το μόνιμο εμπάργκο κατάφερε να γίνει μια χώρα με προσδόκιμο ζωής συγκρίσιμο με των πλούσιων χωρών, με τα χαμηλότερα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας, με τις υψηλότερες αναλογίες γιατρών ανά κάτοικο. Έτσι που καθένας ν’ αναρωτιέται, τι θα είχε πετύχει η Κούβα αν δεν είχε τη μπότα της Αμερικής στο λαιμό της;
               Είναι λοιπόν  η εξουσία του κεφαλαίου που είναι πάντα  πρόθυμη να κάνει ό,τι χρειάζεται για να ελέγξει τον κόσμο, όσο βαθιά ολέθριο κι αν είναι. Πόλεμοι, γενοκτονίες, κυρώσεις για λιμό, ακροβατική πολιτική για πυρηνικά, ιμπεριαλιστική εξαγωγή, σκόπιμη δημιουργία αποτυχημένων κρατών και ανθρωπιστικών καταστροφών. Η καπιταλιστική Δύση των ΗΠΑ και της ΕΕ χτισμένες πάνω σε κλεμμένη γη και πόρους, σε καταναγκαστική εργασία, πολέμους και βιομηχανικούς μύθους μοιάζει να μη γερνούν σε σοφία, αλλά να σαπίζουν επιβάλλοντας στους λαούς τους έναν πόλεμο για πετρελαιοπηγές, ορυκτά, δρόμους και αγορές, για να καταλήξουν κάτω από τα ερείπια.

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ


Κι ο πόλεμος για άλλη μια φορά κάνει την εμφάνισή του τόσο κοντά μας!  Κι αυτή τη φορά πιο απειλητικά, τόσο που πια δεν μπορεί να είναι ούτε εικόνα ιχνογραφημένη κάτω από  ωραία σκηνικά ή από ιδέες ούτε θέμα για συζήτηση ηθικής ή μεταφυσικής. Αλλά  οι δικοί μας κυβερνώντες συνεχίζουν την μικρονοϊκή τους πολιτική που στηρίζεται σε επικοινωνιακά φληναφήματα, με όλη την έγνοια τους να εξαντλείται στον παροδικό εφησυχασμό μας, όσο για να γίνουν αποδεκτές οι πολιτικές που εξυπηρετούν τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης.
         Γι’ αυτό και με διθυραμβικό τόνο, για το αξιόμαχο που επιδείχτηκε και την εμπειρία που αποκτήθηκε, ο υπουργός Άμυνας Ν. Δένδιας αναφέρθηκε στην κατάρριψη στη Σαουδική Αραβία ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική συστοιχία Patriot, που βρίσκεται εκεί από το 2021. Αρνούμενη να παραδεχτεί  την  άμεση αυτή εμπλοκή της χώρας μας στο πόλεμο του Ιράν, η κυβέρνηση συνεχίζει κατάφωρα να παραπλανά και ν’ αρνείται ότι συμμετέχει, χαρακτηρίζοντας αυτήν τη ελληνική ενέργεια ως αμυντική κι επιστρατεύοντας δικαιολογίες για προστασία του επιπέδου ζωής των Ελλήνων και των Ευρωπαίων.  
Οι κυβερνώντες μας σε κάθε ενέργειά τους που παρέχει πολιτική και στρατιωτική στήριξη στις πολεμικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ, αφήνουν περιθώρια να υπονοηθεί ότι εμμέσως συμβάλλει στην αντιμετώπιση της Τουρκίας. Η αποστολή των F16 και της φρεγάτας  στην Κύπρο ερμηνεύεται και σαν μήνυμα προς την Τουρκία της ισχυρής συμπαράστασης  της Ελλάδα στη μεγαλόνησο. Ακόμα και την  εμπλοκή στον πόλεμο με τους  Patriot έσπευσε ο Ν. Δένδιας να  την δημοσιοποίηση εστιάζοντας στην εμπειρία που αποκτάται, λες και βρίσκονται σε κάποια στρατιωτική άσκηση, και μαζί με τους παρατρεχάμενους του φρόντισε να κανακέψει εθνικιστικά αντανακλαστικά  για την ετοιμότητα και ικανότητα του στρατού.
Κι εκεί στη Μ. Ανατολή τα φράγματα σπάνε το ένα μετά το άλλο. Ούτε κανόνες ούτε κόκκινες γραμμές. Οι ΗΠΑ χτύπησαν το Ιράν υπό το πρόσχημα της διπλωματίας, πιστεύοντας ότι ήλεγχαν την κατάσταση και θα μπορούσαν να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις όποτε το έκριναν πρόσφορο για τα συμφέροντά τους.  Μόνο που το Ιράν αποδεικνύεται πολύ πιο ισχυρό από ό,τι είχε προβλεφθεί και με μια ενότητα που φαίνεται πως δεν μπορεί να διαρραγεί. Ενώ το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ με μια θρασύτητα που τροφοδοτείται από την ανοχή στα δικά του ατέλειωτα εγκλήματά του, σε δήλωσή του στο Χ αδιάντροπα χαρακτηρίζει τα αντίποινα του Ιραν στις πόλεις Αράντ και Ντιμόνα «ένα κατάφωρο έγκλημα πολέμου».
Φλέγεται η Μ. Ανατολή και τα προσχήματα της έναρξης του πολέμου για δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα ξεχάστηκαν κι απ’ αυτούς που τα χρησιμοποίησαν. Και αυτή  τη φορά πάλι  δεν επρόκειτο  φυσικά ούτε για την ελευθερία και τη δημοκρατία σε έναν φτωχό καταπιεσμένο πληθυσμό, όπως 65 χρόνια τώρα οι ΗΠΑ ασύστολα επικαλούνται για τον αποκλεισμό της Κούβας που τώρα πια στην πράξη παίρνει διάσταση γενοκτονίας.  Ούτε  για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας ούτε  για τα δικαιώματα των γυναικών, και βέβαια ούτε  για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή με περιορισμό πυρηνικού προγράμματος. Αυτό που επιδιώκεται σ’ αυτόν τον πόλεμο με τον Ιράν είναι η αποδυνάμωση αυτής της χώρας,  η εκμετάλλευση των  πόρων αυτής της χώρας.
            Και οι  δικοί μας κυβερνώντες, επειδή προωθούν και υπηρετούν σχέδια και στόχους ιμπεριαλιστών που δεν ωφελούν καθόλου τους απλούς καθημερινούς ανθρώπου που μοχθούν να επιβιώσουν, αφού ξεκίνησαν να παρουσιάζουν ψευδώς κι αυτόν τον πόλεμο ότι γίνεται για ένα δίκαιο σκοπό, και όχι σαν επιθετικό εναντίον ενός έθνους που κυριολεκτικά δεν αποτελούσε απειλή, όσο σκληραίνει ο πόλεμος αυτοί και οι παρατρεχάμενοί τους όλο και πιο σπάνια αναφέρονται σ’ αυτά τα προσχήματα. Αυτή όμως η εξαιρετικά καταστροφική προπαγανδιστική αφήγηση διευκόλυνε να γίνουν αποδεκτές ακόμα και πράξεις μαζικής στρατιωτικής σφαγής σε πραγματικούς ανθρώπους. Πάντα η χρήση προπαγανδιστικών αφηγήσεων διευκολύνει τις εγκληματικές δράσεις.
           Έχοντας Ισραήλ και ΗΠΑ παραβιάσει κάθε κανόνα, κάθε κόκκινη γραμμή, προκάλεσαν τα αντίποινα του Ιράν, που έχει ήδη αρχίσει να πλήττει τις ενεργειακές υποδομές των συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή. Το Ιράν δείχνει ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι η αμερικανο-ισραηλινή επιθετικότητα και η περιφερειακή τάξη που την επιτρέπει. Κι εφόσον οι μοναρχίες του Κόλπου φιλοξενούν βάσεις που χρησιμοποιούνται για να χτυπήσουν το Ιράν, αυτές οι βάσεις γίνονται μέρος του πεδίου μάχης και το Ιράν σηματοδοτεί με τις επιθέσεις του ότι θέλει να σπάσει οριστικά αυτό το μοντέλο.
Και η ελληνική κυβέρνηση, στρουθοκαμηλίζοντας, συνεχίζει δια του πρωθυπουργού της μάλιστα να ισχυρίζεται ότι «δεν θα συμμετέχει σε καμία επιχείρηση κοντά στο θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων», προσποιούμενη  ότι  αγνοεί  το ρόλο  των αμερικανικών βάσεων στο ελληνικό έδαφος στις επιθέσεις εναντίον του  Ιράν, τη συμμετοχή στην επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ της Ε.Ε στην Ερυθρά θάλασσα, την ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία.
Στην πραγματικότητα,  στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μ’ επικεφαλής τις ΗΠΑ και Ισραήλ συμμετέχει σχεδόν η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κρατών. Και η Ελλάδα με μια θρασύδειλη ηγεσία, από τη μια επαίρεται διαφημίζοντας την εμπλοκή της, από την άλλη την βαφτίζει «αμυντική ενέργεια αποτροπής», όπως οι καλόγεροι του μεσαίωνα που βάφτιζαν το κρέας ψάρι για να το φάνε, χωρίς να χαλάσουν τη νηστεία.  Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης μάλιστα  υποστήριξε ότι εάν είχε χτυπηθεί το διυλιστήριο της Saudi Aramco η τιμή του πετρελαίου θα ήταν πολύ υψηλότερη.
Κι αυτή η δικαιολόγηση μοιάζει πειστική σ’ ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που του  φαίνεται απόμακρος ο πόλεμος του Ιράν, όπως και η γενοκτονία της Γάζας, όσο δεν αγγίζει το περίφημο επίπεδο ζωής του. Μόνο που αυτός ο πόλεμος των ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν φαίνεται πως θα υποχρεώσει από τα αποτελέσματά του να του δοθεί πολύ  μεγαλύτερη προσοχή. Οι μαζικές κλιμακώσεις του υποδηλώνουν μια επερχόμενη ενεργειακή κρίση που αναμένεται να επηρεάσει ολόκληρο τον κόσμο, ακόμα κι αν αποφευχθεί η επέκταση του πολέμου.   
Καθώς λοιπόν οι τιμές των καυσίμων ήδη εκτοξεύονται, είναι φανερό πια ότι αυτός ο πόλεμος θα μπορούσε να επηρεάσει σχεδόν κάθε γωνιά του ανθρώπινου πολιτισμού με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Κι αν οι κάτοικοι στη Δύση σ’ ένα μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζουν με απάθεια τις αμερικανικές πολεμικές εκστρατείες ανά τον κόσμο, όμως καθώς  αυτές αρχίζουν να έχουν άμεσο αντίκτυπο στο δικό τους τρόπο ζωής  θ’ αναγκαστούν τότε να ενδιαφερθούν περισσότερο.
Ενάντια λοιπόν σ’ αυτόν τον φρικτό πόλεμο, με ανεξιχνίαστες ακόμα τις συνέπειες,  των ΗΠΑ και Ισραήλ ενάντια στο Ιράν που αγωνίζεται για την ίδια την ύπαρξή του ως κράτος, δεν θα πρέπει ν’ αρχίσουν μαζικές διαμαρτυρίες; Δεν θα πρέπει να μην είναι μόνο οι κομμουνιστές που κατά κανόνα διαμαρτύρονται και κινητοποιούνται; Πώς αλλιώς θα χαλιναγωγηθούν όλοι αυτοί που ξεκινούν πολέμους για  τους οποίους δεν είναι πρόθυμοι να πεθάνουν, αλλά στέλνουν τα παιδιά άλλων ανθρώπων να σκοτώσουν τα παιδιά άλλων ανθρώπων σ’ ένα απρόκλητο πόλεμο συμφερόντων;  

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

ΦΘΑΡΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

 

Καθηγήτρια σε σχολείο της Θεσσαλονίκης πέθανε έπειτα από αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι καταγγελίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνέδεσαν το εγκεφαλικό με την έντονη επαγγελματική πίεση και εκφοβισμό με τραμπούκικη συμπεριφορά μαθητών μέσα στην  τάξη αποκάλυψε μορφές βίας που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί σε καθημερινή βάση.
          Η θυματοποίηση των εκπαιδευτικών είναι ένα πολύπλευρο φαινόμενο και  αναφέρεται σε καταστάσεις όπου οι εκπαιδευτικοί βιώνουν διάφορες μορφές κακομεταχείρισης, παρενόχλησης ή επιθετικότητας στο χώρο εργασίας. Και ο χώρος εργασίας τους είναι το σχολείο, που από την ίδρυσή του θεωρούνταν ότι είναι  ένα χώρος αφιερωμένος στη μάθηση, ένας χώρος όπου τα παιδιά εκπαιδεύονται, κοινωνικοποιούνται και αναπτύσσουν τα ταλέντα τους. Το σχολείο είναι μια κοινωνική ομάδα, με το διευθυντή, το σύλλογο καθηγητών, τους μαθητές και  είναι ένας αποφασιστικός παράγοντας για την παιδεία και η ιδανικότερη ευκαιρία για να γίνει το παιδί κοινωνικό ον. Εκεί καθένας με το ρόλο του, διευθυντής, καθηγητές, μαθητές, προσφέρουν ισότιμα ό,τι όλη η προσωπικότητά τους επιτρέπει, για να ολοκληρώνεται το έργο που από τη φύση του έχει αυτός ο κοινωνικός θεσμός.
         Στις σχολικές βαθμίδες είναι που τα παιδιά γνωρίζουν πιο συστηματικά τον έξω κόσμο   Με τη βοήθεια των δασκάλων μοιράζονται εργασία και  επαίνους, ευθύνες με τους συμμαθητές τους για να ξεφύγουν από το εγώ και να ενταχθούν σ’ ένα ευρύτερο σύνολο της μικρής κοινωνίας του σχολείου. Οι αξίες  όμως που ρυθμίζουν τη συμπεριφορά όπως τη γνωρίζει το σχολικό περιβάλλον γίνονται αποδεκτές όταν επικρατούν ομαλές συνθήκες στη λειτουργία των σχολείων, όταν οι εκπαιδευτικοί ξέρουν τη δουλειά τους και ως πρότυπα κοινωνικής συμπεριφοράς, όταν η οικογένεια συνεργάζεται με το σχολείο, όταν και το κυρίαρχο σύστημα  ενδιαφέρεται για την ευημερία τους.  Ακόμα κι όταν στην εφηβεία ο άνθρωπος θέλει να αναλάβει το δικό του ανεξάρτητο ρόλο και αρχίζει από τον σκεπτικισμό για την ορθότητα των αξιών φτάνοντας στην αμφισβήτηση, το σχολείο με τον τρόπο λειτουργίας του μπορεί να βοηθήσει. Δεν είναι μόνο το χιλιοειπωμένο ότι πρέπει να καλλιεργεί άτομα με κριτική διάθεση απέναντι στα καθιερωμένα, αλλά  είναι και οι συναισθηματικές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα σε μαθητές, αλλά κυρίως σε καθηγητές και μαθητές που  συμβάλλουν στη συναισθηματική τους ωρίμανση.  
Όλοι επισημαίνουν ότι οι σχέσεις καθηγητών μαθητών πρέπει να είναι εγκάρδιες. Και αυτές οι σχέσεις ανταποκρίνονται στην κοινωνική ανάγκη  των μαθητών να γίνονται παραδεκτοί από τους άλλους. Και αυτό δε σημαίνει απλώς να μη διαπληκτίζονται μαθητές και εκπαιδευτικοί ή οι εκπαιδευτικοί να μην επιβάλλονται με αυταρχισμό.  Τις τελευταίες δεκαετίες τονίζεται το καθήκον των  δασκάλων με  το ιδιαίτερα προσωπικό ενδιαφέρον τους  να πείσουν τους μαθητές για την ανάγκη που νιώθουν να τους βοηθήσουν να εξελίξουν  το νοητικό τους δυναμικό και να καλλιεργήσουν το συναισθηματικό τους κόσμο. Κι έτσι το σχολείο να  συμβάλλει στην  κοινωνικοποίηση των ανθρώπων  και να εκπληρώνονται οι διακηρυγμένοι στόχοι του που δεν είναι άλλοι από τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών, την ανάπτυξη της δημιουργικότητάς τους, την ομαλή κοινωνική ένταξη. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι.
         Η κατάσταση της κοινωνίας αντικατοπτρίζεται βαθιά στο εκπαιδευτικό της σύστημα, στον τρόπο λειτουργίας των σχολείων, αντανακλώντας ως καθρέφτης πολιτιστικούς κανόνες, αξίες και κοινωνικοοικονομικές δομές. Το σχολείο επομένως δεν είναι ένας αποστειρωμένος χώρος, αλλά αντανακλά τη βία που βιώνεται, και πολλές φορές προβάλλεται επαναλαμβανόμενα και στην κοινωνία. Τα περιστατικά σχολικής βίας δεν μπορεί να  αποφεύγεται να  αντιμετωπίζονται ως κοινωνικά κατασκευασμένα φαινόμενα. Σε κάθε  περιστατικό βίας είναι απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη όλα τα μέρη που εμπλέκονται σε μια γενικευμένη αλληλεπίδραση. Δεν υπάρχει μόνο η βία ανάμεσα στους μαθητές ούτε η αυταρχικότητα των εκπαιδευτικών προς τους μαθητές, αλλά και η επιθετικότητα μαθητών προς τους εκπαιδευτικούς.  
Οι εκπαιδευτικοί μπορεί να αντιμετωπίζουν συγκρούσεις με τους γονείς, αλλά πολλές φορές και επιθετικότητα και εκφοβισμό σε ακραίο βαθμό και από μαθητές. Επιπλέον οι αλληλεπιδράσεις με συναδέλφους που αφορούν ανταγωνισμούς, με διάρρηξη συναδελφικών σχέσεων, και πιο συχνά   υπονομευτική συμπεριφορά συμβάλουν στη θυματοποίηση των εκπαιδευτικών. Εν ολίγοις,  η θυματοποίηση των εκπαιδευτικών μπορεί να λάβει τη μορφή εκφοβισμού στο χώρο εργασίας, η οποία περιλαμβάνει επανειλημμένη κακομεταχείριση, εξευτελισμό ή εκφοβισμό, που μπορεί να προέρχεται από συναδέλφους, διεύθυνση, μαθητές ή τους γονείς τους και  έχει ευρύτερες ψυχολογικές επιπτώσεις. Καθώς λοιπόν το σχολείο είναι ένας θεσμός που φτιάχνουν, συμμετέχουν  και αντέχουν οι μαθητές, οι δάσκαλοι, οι γονείς, σε κάθε σύγκρουση  όλοι αυτοί είναι άμεσα εμπλεκόμενοι. Αν λοιπόν, ενώ περιστατικά  λεκτικής και πολύ πιο σπάνια  σωματικής επιθετικότητας ή ηθικής πίεσης παρατηρούνταν πάντα στα σχολεία, φαίνεται τα τελευταία χρόνια η έκταση και η ένταση τους να γίνεται ανησυχητική κι αυτό δεν οφείλεται σ’ έναν μόνο παράγοντα, αλλά προκύπτει από ένα σύστημα.
Η αντιμετώπιση από την πολιτεία των σχολείων ως εταιρειών που στο ισολογισμό τους θα πρέπει να παρουσιάζουν κέρδη, προωθεί ένα σχολικό μοντέλο που περιορίζεται  στην ανεύρεση οικονομικών πόρων πέρα από την ενίσχυση της πολιτείας και σε  ποσοτικοποιημένες μαθητικές επιτυχίες. Γι’ αυτό   ενδιαφέρεται περισσότερο για το επικοινωνιακό αποτύπωμα των σχολείων με άπειρες  εκδηλώσεις   θεάματος και  πιέζει γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές για θετικά αποτελέσματα σε εξετάσεις. Κι έτσι και η  διοίκηση, σε όλα τα επίπεδα,  των σχολείων που με την πίεση του υπουργείου περιορίζει ολοένα τα οικονομικά κονδύλια για την εκπαίδευση, κοντεύει να ταυτιστεί με  ρόλο μάνατζερ επιχειρήσεων, υποτιμώντας παιδαγωγικές και ψυχολογικές ανάγκες των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας.  
Η  καχύποπτη έως εχθρική πολλές φορές  αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών από μια  πολιτεία που ενδιαφέρεται για έναν ανταγωνιστικό κόσμο, που προωθεί τον ατομικισμό και δεν διστάζει για όλα τα προβλήματα να επιβάλλει επέκταση της αστυνόμευσης, οδηγεί σε περιορισμό της επαγγελματικής τους αυτονομίας, στην αμφισβήτηση της ακαδημαϊκής τους κρίσης, στην ταπείνωση της προσωπικότητάς τους. Η έλλειψη υποστήριξης προς αυτούς επηρεάζει αρνητικά τα συναισθήματά τους, τις διαπροσωπικές προκλήσεις και σχολικά συστήματα και πολιτικές.
Γονείς οικονομικά ανασφαλείς ή  με εργασία που τους εξουθενώνει, χωρίς χρόνο για τα παιδιά  τους,  κάποιες  φορές  αγνοούν  την πραγματική τους κατάσταση κι άλλοτε το ενδιαφέρον τους περιορίζεται στην επένδυση στη σχολική σταδιοδρομία τους. Κι αυτού του είδους η αυξανόμενη παρέμβαση των γονέων των μαθητών  που επενδύουν κυρίως, αν όχι μόνο, στις σχολικές επιδόσεις τους, για ένα καλύτερο μέλλον, επιτείνουν το αίσθημα αδυναμίας που αισθάνονται οι εκπαιδευτικοί, ιδιαίτερα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η θεαματική αναπαράσταση της βίας σε πολλές μορφές κουλτούρας με αποσιώπηση των συνεπειών της, η διάβρωση κάθε έννοιας σεβασμού προς τους άλλους, οι δυσλειτουργικές οικογενειακές σχέσεις, η απαξίωση της πειθαρχίας και ταύτισής της με κατασταλτικά μέτρα αστυνόμευσης, η ευάλωτη ψυχική υγεία εξαιτίας στρεσογόνων καταστάσεων, η βίωση συστηματικής αδικίας εξαιτίας κοινωνικών παραγόντων είναι μερικές από τις αιτίες που συμβάλλουν στη συναισθηματική αστάθεια, την απογοήτευση,  το θυμό και την επιθετικότητα των μαθητών.  
Εν ολίγοις λοιπόν, σ’  ένα σύστημα που επιβραβεύει την επιτυχία της οικονομικής ανάδειξης, προωθεί έναν ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει τον άλλο σαν αντίπαλο, κολακεύει το άτομο για να εκμεταλλευτεί τις ανάγκες του και να καταναλώνει χωρίς τέλος, το σχολείο δεν μπορεί να παραμείνει μια νησίδα με άλλες αξίες ή στόχους. Και αν η έκθεση στη βία ή η συναισθηματική εξάντληση που ακυρώνει κάθε εκπαιδευτικό στόχο, αντιμετωπίζεται από τη πολιτεία με κατασταλτικά και πειθαρχικά μέτρα τότε η καχύποπτή δυσπιστία από μεγάλο μέρος της εκπαιδευτικής κοινότητας για την κατεύθυνση που δίνει η πολιτεία στις ενέργειες για επαναπροσδιορισμό  της λειτουργίας του σχολείου δεν είναι υπερβολική.