ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΛΗΞΕ

Κι επειδή τα τελευταία χρόνια, μετά την οικονομική κρίση και την αποκάλυψη των κλασικών αυταπατών  που καλλιεργούσε η σοσιαλδημοκρατία τόσο  του ΠΑΣΟΚ όσο και του  ΣΥΡΙΖΑ, ο αντικομμουνιστικός λόγος σταδιακά εισβάλλει στη κεντρική πολιτική σκηνή χωρίς μεταμφιέσεις, αλλά με διαστρεβλώσεις, η κατανόηση των αιτιών γι’ αυτό είναι προϋπόθεση για την ερμηνεία της οικονομικοπολιτικής πραγματικότητας. Μάλιστα, σ’ όλη την καπιταλιστική  Δύση οι αντικομμουνιστικές επέτειοι  και αναθεωρήσεις της ιστορίας είναι ενδεικτικές της διατήρησης, 80 και πλέον χρόνια από τη λήξη του Β παγκοσμίου πολέμου,  των ίδιων αντιθέσεων σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Αν και η στρατιωτική σύγκρουση έχει προ πολλού λήξει, οι αντιθέσεις που εκδηλώθηκαν σ’ αυτόν τον πόλεμο  συνεχίζουν να υπάρχουν. Και στην Ελλάδα ιδιαίτερα, αποδεικνύεται συν τω χρόνω ότι το έδαφος της αναζήτησης για την κατανόηση των σχέσεων εξουσίας με τα λαϊκά στρώματα βρίσκεται στη δεκαετία της Αντίστασης και του εμφυλίου.

        Σ’ εκείνη τη ματωμένη κι ένδοξη δεκαετία του ’40, στον προηγούμενο αιώνα, ο αγώνας ήταν και για τη μορφή του κόσμου και της διακυβέρνησης του  που θα προέκυπτε  μετά τον πόλεμο, με την αίγλη της νικηφόρας νίκης της ΕΣΣΔ επί του ναζισμού να εμπνέει εκατομμύρια εργαζόμενους.  Η αστική τάξη στη δυτική Ευρώπη τον κέρδισε,  με υποχωρήσεις βέβαια τακτικής, όπως ήταν το κράτος πρόνοια,  στο ρωμαλέο λαϊκό κίνημα που διεκδικούσε δικαιώματα.

        Στην  Ελλάδα όμως τότε αυτός ο ταξικός  αγώνας πήρε τη μορφή πολεμικών συγκρούσεων, γιατί έπρεπε να τσακιστούν οι κομμουνιστές, για να επιβληθεί η απαξιωμένη, περιδεής αστική τάξη, που τόχε βάλει στα πόδια ή συνεργάστηκε με τους κατακτητές γερμανούς για να σωθεί   Η  οποία  τελικά κέρδισε την εξουσία νικώντας τους με τη βοήθεια της Μ. Βρετανίας αρχικά και αργότερα των  ΗΠΑ στο Γράμμο.

         Κι αφού επικράτησε πλήρως η αστική τάξη, με την τρομοκρατία του  μετεμφυλιακού κράτους έκτακτης ανάγκης και τη δικτατορία του, στη μεταπολίτευση  η …εξημέρωση των εκμεταλλευομένων τάξεων έγινε με τον κατευνασμό. Η αστική πολιτική ηγεσία αφού υποκρίθηκε τη φιλολαϊκή με παροχές που βελτίωναν τη διαβίωση,  εξασφάλισε τη συναίνεση μεγάλων λαϊκών στρωμάτων κατασκευάζοντας και προσφέροντας ένα κοσμοείδωλο συναρμολογημένο από   τις πρόσφατες και παλαιότερες δράσεις του λαϊκού κινήματος με μια επιλεκτική ανάγνωση της ιστορίας. Κι από εκείνη τη δεκαετία του ’40, κρατώντας μόνο τη μεγάλη λαϊκή συμμετοχή στο ΕΑΜ και όχι την πολεμική σύγκρουση του Δημοκρατικού στρατού των ανταρτών με τον Εθνικό στρατό της αστικής τάξης,  κατασκεύασε ένα κοσμοείδωλο που εξαφάνιζε και διέλυε τις κοινωνικές τάξεις της ελληνικής κοινωνίας, την πάλη τους, την ιστορικότητά τους. Όροι χωρίς ταξικό πρόσημο έγιναν του συρμού, όπως κατεστημένο, μη προνομιούχοι.  Και μέχρι την οικονομική κρίση η αστική πολιτική ηγεσία δεν τολμούσε να αμφισβητήσει την πίστη στη διαχρονικότητα της αγωνιστικότητας του λαού που παλεύει και αντιστέκεται. Μόνο που με τα χρόνια  συνωστίζονται να περιλαμβάνονται σ’ αυτόν οι  πάντες, εκμεταλλευτές κι εκμεταλλευόμενοι. Και ήταν κι αυτός ένας τρόπος να συγκαλυφθεί η πολιτική και ταξική αντίθεση που εξέφραζε ο εμφύλιος, γιατί βέβαια αυτή δεν μπορούσε ούτε να εξαφανιστεί ούτε να τελειώσει σ’ ένα  καπιταλιστικό σύστημα που εκμεταλλεύεται την εργατική τάξη.   

         Και στην οικονομική κρίση, ενώ  αποκαλύφτηκαν οι ταξικές αντιθέσεις,  πάλι αποσιωπούνταν, εκτός από το ΚΚΕ, και συγκαλύπτονταν. Τις  συγκεκριμένες αντιθέσεις  των ετερόκλητων  κοινωνικών στρωμάτων  που επηρεάζονταν από τα μνημόνια η κυρίαρχη εξουσία τις παρέκαμπτε με την επίκληση του έθνους και την καλλιέργεια ενοχικών συνδρόμων, ώστε να  συντηρείται  η αδυναμία να ανοιχτούν με ταξικό πρόσημο πολιτικά μέτωπα με όρους μαζικών χώρων. Οι αλήστου μνήμης «αγανακτισμένοι»,  στην καλύτερη εκδοχή εμφανίστηκαν σαν θεατρική παράσταση όπου το κοινωνικό και πραγματικό υποκαταστάθηκε από το συμβολικό και φανταστικό που κατέληξε στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ -ΑΝΕΛ. Στην χειρότερη εκδοχή, νομιμοποίησε να  εκδηλωθεί η συσσωρευμένη αγανάκτηση σε μονοπάτια που κατηύθυναν προς τη ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ.  

         Με την καπιταλιστική κρίση, που χρόνια τώρα σέρνεται και τσακίζει ζωές,  το  αστικό πολιτικό σύστημα αποκαλύπτει ότι βασική του μέριμνα  ήταν πάντα να διαμορφώνει τις προϋποθέσεις, είτε με συνθήκες και όρους καταστολής είτε κατευνασμού, που να αποτρέπουν από τη σύγκλιση των κινητοποιήσεων στην εργατική προοπτική.

          Καθώς τα πρώτα χρόνια των μνημονίων και των συνεπειών τους με την νέα κατανομή πλούτου επηρεαζόταν και η κατανομή της εξουσίας,  οι κοινωνικές συγκρούσεις εύρισκαν την οξύτερη έκφρασή τους. Και  η αναφορά στο παρελθόν, συρρικνωμένου και προσαρμοσμένου στην προκρούστεια συναίνεση που προωθούνταν από την κυρίαρχη εξουσία,   ερχόταν να οπλίσει και να δώσει το ιδεολογικό πρότυπο και το ιστορικό υπόβαθρο του πολιτικού αγώνα.  Από τη μια, για το λεγόμενο προοδευτικό στρατόπεδο, η αναφορά στο ΕΑΜ χρησιμοποιούνταν για να δοθεί διαταξικός χαρακτήρας στις κινητοποιήσεις, αφήνοντας στο απυρόβλητο τον καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της παραγωγής.  Από την άλλη,  νομιμοποιώντας με την συμμετοχή του ακροδεξιού σχήματος ΛΑ.Ο.Σ  σε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ και Ν. Δημοκρατίας του Λ. Παπαδήμα  έρχεται στην κεντρική σκηνή και ο περιθωριακός, μετά την περίοδο της δικτατορίας, φασιστικός λόγος,  με βασική επιδίωξη, αναβιώνοντας μετεμφυλιακές αντιθέσεις εθνικισμού και κομμουνισμού,   τη μετάθεση  των  όρων  σύγκρουσης σε πεδία που δεν θίγουν το κεφάλαιο.  

          Γι’ αυτό υπουργοί που εκτελούν χρέη επιστάτη του συστήματος, όπως ο Α. Γεωργιάδης, ωρύονται εναντίον των κομμουνιστών και παραχαράσσουν την ιστορία, στην εναγώνια προσπάθειά τους να επιπλέουν προσφέροντας υπηρεσίες στον κάθε ισχυρό ηγέτη και σφραγίζοντας με τη συμπεριφορά τους όχι μόνο τη δική φυσιογνωμία, αλλά και όλων των παρατρεχάμενων που ευτελίζουν θεσμούς για να γίνονται αναγκαίοι στην κυρίαρχη εξουσία.

          Στο  τέλος  λοιπόν αυτής της  δεκαπενταετίας της μόνιμης κρίσης αρχίζουν ν’ αντιπαρατάσσονται σ’ ένα περιβάλλον βέβαια που δεν είναι ακόμα άμεσα πολεμικό, οι ίδιες δυνάμεις που 77 χρόνια πριν πολεμούσαν μέχρις εσχάτων. Από τη μια οι καπιταλιστές που οι αστοί πολιτικοί μας της κυβέρνησης της Ν. Δημοκρατίας και των άλλων συναφών κομμάτων  ενισχύουν με πακτωλό χρημάτων την κερδοφορία τους με συμφωνίες όπως «Η Ασπίδα του Αχιλλέα» με το εγκληματικό κράτος του Ισραήλ, επιταχύνοντας  την εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Και από την άλλη τα λαϊκά στρώματα που πρέπει να είναι ικανοποιημένα από τα αποφάγια που τους προσφέρει η πολιτική ηγεσία, πότε εν είδει επιδομάτων πότε με συμφωνίες κυρίων για μείωση τιμών κλπ.  

         Και είναι πάλι το ΚΚΕ στην πρωτοπορία της οργάνωσης των εργατικών αγώνων για την αποτροπή αυτού που μεθοδικά ετοιμάζεται από την κυρίαρχη τάξη, ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου.  Γι’ αυτό  η δεκαετία της Αντίστασης και του Εμφυλίου είναι το κλειδί για την κατανόηση αυτής της επικείμενης, με όποιο τρόπο, σύγκρουσης.

 

ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟ ΚΑΤΆΡΡΕΥΣΗ

 

Λέγεται χρόνια τώρα, ότι έχουμε μπει σε μια περίοδο αποτελμάτωσης και παρακμής. Δεν ξέρουμε πού να τραβήξουμε, μας φαίνεται αδύνατο να προχωρήσουμε, τα εμπόδια φαίνονται αξεπέραστα και πολιτικοί και οικονομολόγοι μοιάζει να μην έχουν τίποτε να προτείνουν για τις δυσκολίες του καπιταλιστικού συστήματος, παρά μόνο φρούδες ελπίδες στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και απειλές στις υπό εκμετάλλευση περιοχές. Όλο αυτό το σύστημα των ιδεών που υποβαστάζει την κοινωνική τάξη, αυτό το σφιχτοπλεγμένο σύστημα πεποιθήσεων που καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις οικονομικές δυνάμεις και αντανακλούν τη θέση της κυρίαρχης τάξης, αυτή η ιδεολογία της κυρίαρχης τάξης μοιάζει να βρίσκεται σε μια διαδικασία αποσύνθεσης. Όσο η ανισορροπία της καπιταλιστικής οικονομίας μονιμοποιεί  τη φτώχεια και αυξάνει τη δυστυχία η κυρίαρχη ιδεολογία αρχίζει να ξεφτίζει. Και η κυρίαρχη τάξη παίρνει τα μέτρα της για να μην αναπτυχτεί καμιά αντίπαλη ιδεολογία που να απειλεί το πρότυπο κοινωνικών σχέσεων που δημιουργεί και που γίνεται αποδεκτό από όλους σα φυσικό και δίκαιο και το οποίο στηρίζει  την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των προνομιούχων και της υποτέλειας των εκμεταλλευομένων τάξεων.

          Όσο λοιπόν οι ιδέες και αρχές του καπιταλισμού διαμορφώνουν τις πεποιθήσεις για τον άνθρωπο και τις κοινωνικές σχέσεις  και δεν αμφισβητείται ο  πυρήνας της εκμετάλλευσης στον καπιταλιστικό τρόπο οργάνωσης της παραγωγής δεν θα πρέπει να εκπλήσσει που  άνθρωποι, οι οποίοι συμμετείχαν πριν δεκαετίες  σε αντιιμπεριαλιστικά ή απελευθερωτικά κινήματα, φυτεύουν σπόρους αμφιβολίας σχετικά με την επιθετικότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ με ανοιχτές επιστολές. Η αναφορά γίνεται στην ανοιχτή επιστολή προς τους πολιτικούς κρατούμενους του Ιράν που δημοσίευσε η εφημερίδα Γκάρντιαν υπογεγραμμένη από άτομα όπως η Άντζελα Ντέιβις, Ζούντιθ Μπατλερ, Γουόλντεν Μπέλο κλπ. Σ’ αυτήν την επιστολή εξισώνονται Παλαιστίνιοι πολιτικοί κρατούμενοι στα μπουντρούμια του  Ισραήλ με τους Ιρανούς πολιτικούς κρατούμενους, για να παρουσιάσουν το ιρανικό κράτος ως εγγενώς κακό και αυταρχικό και άξιο καταστροφής, ώστε να δικαιωθεί ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός για τον πόλεμο που διεξάγει με το Ισραήλ εναντίον του.

           Αυτή η ανοιχτή επιστολή μιας αριστεράς της Αμερικής με τη σεξουαλική επανάσταση, τις οικολογικές ανησυχίες, τις διεκδικήσεις ατομικών δικαιωμάτων είναι άλλη μια απόδειξη του οπορτουνισμού αυτών που χαρακτηρίζονται προοδευτικές δυνάμεις και αποκαλύφτηκαν απλώς ως το αριστερό χέρι του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Η κεντρική εικόνα στην επιστολή είναι οι «δυο λεπίδες ενός ψαλιδιού», δηλ.  η Ισλαμική Δημοκρατία  του Ιράν από τη μία πλευρά, ο αμερικανικός και ισραηλινός ιμπεριαλισμός από την άλλη, με τον ιρανικό λαό συνθλιμμένο ανάμεσά τους. Εισάγοντας  μια συμμετρία μεταξύ της μεγαλύτερης ιμπεριαλιστικής δύναμης του κόσμου και ενός κράτους που υφίσταται μια αναίτια επίθεση μετά από δεκαετίες οικονομικών κυρώσεων που είχε υποστεί, στην πραγματικότητα  κατασκευάζουν ένα ηθικό επιχείρημα για τον πόλεμο, δικαιώνοντάς τον, για να δημιουργηθεί το πολιτικό έδαφος, να γίνει αποδεκτή όποια ενέργεια των ΗΠΑ, που  δυσκολεύονται να κερδίσουν στρατιωτικά.  Ανακυκλώνουν ένα οικείο λεξιλόγιο, για ψευδείς δίκες, βασανιστήρια, στοχοποίηση μειονοτήτων, χωρίς πηγές και αποδείξεις και θολώνοντας τα νερά δεν απαντούν στο βασικό ερώτημα, σε ποια πλευρά του οδοφράγματος βρίσκονται. Γιατί ακόμα κι αν διαφωνεί κανείς έντονα με πλευρές της εσωτερικής πολιτικής του Ιράν, αυτό που προέχει τώρα είναι να πάρει κανείς θέση στον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό.

            Αυτή η  ανοιχτή επιστολή είναι σαν να συμπυκνώνει την υποκρισία της ιμπεριαλιστικής  πολιτικής  των ΗΠΑ και Ευρώπης που διακηρύττουν την πίστη τους στην ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη δημοκρατία και άλλα ηχηρά, ενώ ισοπεδώνουν χώρες και εξοντώνουν λαούς. Σαν τη  πολιτική ηγεσία της χώρας μας που  κομπάζει για τις συμμαχία της με το εγκληματικό κράτος του Ισραήλ και με τον  μικρομεγαλισμό της υποκρίνεται  ότι είναι στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

            Το πρόβλημα είναι ότι οι ιδέες και οι αρχές του καπιταλισμού σαν ιδεολογία κυριαρχούν και αποτελούν ολόκληρη τη κοσμοθεωρία  της κοινωνίας, τη θεωρία της για τον άνθρωπο, για τις κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις. Κυριαρχεί το πρότυπο που υποστηρίζει  τις οικονομικές αρχές του καπιταλισμού, την επιχειρηματική δραστηριότητα για την κερδοφορία, τον οικονομικό ανταγωνισμό, την επιβίωση του ισχυρότερου.  Με κίνδυνο καμιά επαγρύπνιση να μην υπάρχει για τα  απαίσια κακά που σημαδεύουν κάθε καπιταλιστική ανάπτυξη ή κρίση και τα οποία όταν δεν υπάρχει ρωμαλέο εργατικό κίνημα ούτε καν μετριάζονται.

           Τα τελευταία χρόνια όμως, ακόμα κι αν η επιρροή της μηχανής της κυρίαρχης προπαγάνδας είναι διάχυτη σε όλη την καπιταλιστική δύση, η  φρικιαστική πραγματικότητα φαίνεται ότι έχει αρχίσει  να την εξουδετερώνει, στο πολιτικό και οικονομικό πεδίο.  Όσο τα  κτηνώδη εγκλήματα του Ισραήλ αποκαλύπτονται και όσο η αλαζονεία των ΗΠΑ γελοιοποιείται  με την αποτυχία στο Ιράν, παρά τις δολοφονίες των ηγετών του, τον οικονομικό πόλεμο εναντίον του, τον αδιάκριτο βομβαρδισμό στις υποδομές του, τη διείσδυσή τους στην Ιρανική κοινωνία με κατασκόπους και σαμποτέρ, όσο αυξάνονται τα φληναφήματα για θυσίες σε επικείμενο πόλεμο, όσο σκληραίνουν οι συνθήκες διαβίωσης της πλειοψηφίας ο κίνδυνος ν’ αρχίζουν να αμφισβητούνται οι αρχές του καπιταλισμού είναι ορατός. 

         Κι αν πριν πενήντα χρόνια, και όταν υπήρχε το αντίπαλο δέος της ΕΣΣΔ, οι αμφισβητήσεις αποστομώνονταν από τις νέες εξελίξεις της ιδεολογίας του καπιταλισμού που μεταμφιέζονταν σε σοσιαλιστική, χωρίς βέβαια την πάλη των τάξεων, από πρόθυμους διανοούμενους με πρόσημο αριστερό και πάντα όμως αντικομμουνιστικό, στα χρόνια μας ξεμείναν με τις θεωρίες δικαιωμάτων που ούτε οι ίδιοι οι καπιταλιστές δεν κάνουν καμιά προσπάθεια να κρύψουν την καταπάτησή τους στους χώρους εργασίας, στα μέτωπα του πολέμου. Γι’ αυτό, επειδή η σοσιαλδημοκρατία αποδείχτηκε η άλλη πτέρυγα της ιμπεριαλιστικής τάξης,  είναι πια τόσο δύσκολο να πείσουν για να νεκραναστηθούν οι κάθε λογής σοσιαλδημοκράτες, αριστεροί, αναθεωρητές, ανανεωτικοί κλπ.

           Αυτό που μόνο επιδιώκεται από την κυρίαρχη τάξη συστηματικά και ασταμάτητα είναι να μην ανέβη η  πολιτική συνειδητοποίηση των εκμεταλλευομένων τάξεων ως το βαθμό που να μπορούν να γνωρίζουν τι πραγματικά συμβαίνει γύρω τους για να τα αλλάξουν. Γι’ αυτό και οι κομμουνιστές θεωρούνται τόσο επικίνδυνοι από την κυρίαρχη τάξη. Γιατί σε μια καπιταλιστική κοινωνία διεφθαρμένη και καταστροφική για τον άνθρωπο, σε μια οικονομικοπολιτική τάξη πραγμάτων βασισμένη στην εκμετάλλευση οι κομμουνιστές διακηρύττουν και αγωνίζονται για την ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης πραγμάτων, πρωτοπόροι των εργατικών αγώνων.