Μέρες Μεγάλης Εβδομάδας και ο συμβολισμός του εσταυρωμένου
Ιησού δεν είναι για να εμπνέει παρηγοριά
ή ανακούφιση. Ο σταυρός ως πολιτικό σύμβολο ισοδυναμεί με την άρνηση της ουδετερότητας
απέναντι στη καταπίεση, ισοδυναμεί με την ενσαρκωμένη αλληλεγγύη προς τους αποκλεισμένους,
τους βασανισμένους, τους φιμωμένους, τους απόκληρους. Η πολιτική επανοικειοποίηση
της σταύρωσης μετατρέπει τη θεολογική εικόνα του πάσχοντος Χριστού στο σταυρό
σε σύμβολο αντίστασης και ταξικής καταπίεσης.
Όπως ήταν και οι έξι χιλιάδες σκλάβοι με τον Σπάρτακο που πολεμούσαν δυο
χρόνια τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και μετά την ήττα τους σταυρώθηκαν κατά μήκος της
Αππίας Οδού σε μήκος 200 χιλιομέτρων. Τα πτώματά τους καταξεσκισμένα,
καταφαγωμένα, σαπισμένα παρέμειναν ένα μακάβριο θέαμα για χρόνια μετά τη μάχη, επειδή
ο Ρωμαίος νικητής Κράσσος δεν διέταξε ποτέ την απομάκρυνσή τους. Γιατί η ιστορία αυτών των άθλιων της γης που ξεσηκώνονται με τα όπλα στο χέρι και προκαλούν
τη μία ήττα μετά την άλλη στους στρατούς της μεγαλύτερης δύναμης του κόσμου
είναι ένα από τα πιο εξαιρετικά και συγκινητικά γεγονότα στην ανθρώπινη ιστορία.
Για τους Ρωμαίους η ιστορία αυτής της εξέγερσης των σκλάβων ήταν μια έντονη
προειδοποίηση: σήμαινε ότι μια κοινωνία που χτίστηκε πάνω σε σκλάβους ή
υποταγμένους πληθυσμούς θα μπορούσε να ανατραπεί από αυτούς
Η Αρχαία
Ρώμη χρησιμοποίησε τη σταύρωση για να εξευτελίζει και να ταπεινώνει εκείνους τους
ανθρώπους που δεν τους αναγνώριζε καν την ανθρώπινη υπόστασή τους. Ήταν ένας αργός
θάνατος από ασφυξία και ντροπή που προορίζονταν για σκλάβους, αντάρτες και
όποιον τολμούσε ν’ αμφισβητήσει την αυτοκρατορία, με τα πτώματα καρφωμένα στις πύλες της πόλης να υπενθυμίζουν
στους περαστικούς για την κατάληξη όσων αντιστέκονταν. Δεν ήταν μόνο ο θάνατος,
ήταν η ταπείνωση και εξευτελισμός. Γυμνά σώματα, πλήθη που χλευάζουν, ώρες ή
ημέρες μεγάλου πόνου. Όμως αυτά τα σαπισμένα σώματα πάνω στο σταυρό των σκλάβων που εξεγέρθηκαν παραμένουν
ακόμα και σήμερα σύμβολο της δύναμης των καταπιεσμένων μαζών ενάντια στους καταπιεστές
τους. Και ο σταυρός, αυτό το αρχαίο
εργαλείο βασανιστηρίων από όργανο του τρόμου έγινε λάβαρο μιας νέας πίστης που
δεν έθαψε την ντροπή της, την διακήρυξε και επαναπροσδιόρισε τη σημασία αυτού του
συμβόλου της καταπίεσης.
Μέσα στην αχανή αυτοκρατορία για τους
φτωχούς και τους άθλιους της γης ο
χριστιανικός ισχυρισμός ότι ένας σταυρωμένος άνθρωπος είναι ο κύριος του κόσμου
γίνεται το σύμβολο της δικής τους επανάστασης. Αυτό που έμοιαζε με ήττα
μετατράπηκε στην πραγματικότητα σε νίκη. Η εξουσία της Ρώμης αφαίρεσε την
αξιοπρέπεια του Ιησού, του έσπασε το σώμα, την τελευταία λέξη όμως δεν την είπε
η αυτοκρατορία και ο θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς και εκκολάφθηκε μια νέα
θρησκεία, που βέβαια «δεν οφείλει την ύπαρξή της στον ουρανό αλλά στη γη» αφού «… κάθε θρησκεία δεν είναι τίποτε άλλο παρά
μια φανταστική αντανάκλαση στα κεφάλια των ανθρώπων, εκείνων των εξωτερικών δυνάμεων
που κυριαρχούν πάνω τους στην καθημερινή ζωή τους, αντανάκλαση στην οποία οι
γήινες δυνάμεις παίρνουν τη μορφή υπεργήινων»
Και τέσσερις αιώνες μετά, ο θεός για τους ανθρώπους της αυτοκρατορίας κρεμόταν από τον λαιμό τους σ’ έναν σταυρό,
που από όπλο τρόμου έγινε πηγή ελπίδας και επαναπροσδιόρισε τη δύναμη. Γιατί «Η
θρησκεία είναι, πράγματι, η αυτοσυνείδηση και η αυτοεκτίμηση του ανθρώπου που
είτε δεν έχει ακόμη κατακτήσει τον εαυτό του, είτε έχει ήδη χάσει τον εαυτό του
ξανά. Αλλά ο άνθρωπος δεν είναι ένα αφηρημένο ον που βρίσκεται έξω από τον
κόσμο. Ο άνθρωπος είναι ο κόσμος του ανθρώπου - κράτος, κοινωνία. Αυτό το
κράτος και αυτή η κοινωνία παράγουν τη θρησκεία, η οποία είναι μια ανεστραμμένη
συνείδηση του κόσμου, επειδή είναι ένας ανεστραμμένος κόσμος», όπως αναφέρεται
σε απόσπασμα από την Εισαγωγή στην Κριτική της Φιλοσοφίας του Δικαίου του
Χέγκελ τουΜαρξ το 1844. Και τι άλλο είναι το να μην εκφράζει ο Χριστός πάνω
στο σταυρό πλέον πόνο και ταπείνωση αλλά δόξα, τι άλλο είναι η πίστη ότι κάθε άτομο
έχει την ίδια σημασία ενώπιον ενός θεού που δεν περιφρόνησε τους πιο ταπεινούς,
παρά « ο αναστεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου
και η ψυχή των άψυχων συνθηκών»;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου