ΔΥΟ ΚΗΔΕΙΕΣ, ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ;

 

Πέρα από την αστυνομική διάσταση και την τηλεοπτική εκμετάλλευση του θανάτου του Γ. Μαζωνάκη, προκάλεσε μεγάλη έκπληξη το ατέλειωτο πλήθος που συγκεντρώθηκε στη γειτονιά του για το ξενύχτισμα της σορού του, που μαρτυρεί τη βαθιά τους σχέση, και αποτέλεσε έναυσμα για κρίσεις και κριτικές για τον ίδιο τον αποθανόντα, αλλά κυρίως για το πλήθος που πενθούσε για τον συγκεκριμένο τραγουδιστή. Εκφράστηκαν προβληματισμοί για τη μουσική ταυτότητα του Μαζωνάκη, θαυμασμός για την αυθεντικότητα του ροκ σταρ του λαϊκού τραγουδιού, κατανόηση ή και απαξίωση  για το επίπεδο αισθητικής όσων αγάπησαν τα τραγούδια του κι ένιωσαν και τον ίδιο σαν δικό τους άνθρωπο.  

        Κι αν ο θάνατος στην περίπτωση του Μαζωνάκη συγκράτησε τις αρνητικές κριτικές για τις εκδηλώσεις του πλήθους σ’ ένα επίπεδο συγκατάβασης, για το πλήθος όμως, νεαρά παιδάκια στην πλειοψηφία,

         Και μ’ αφορμή μια κηδεία και μια συναυλία ήρθαν στο προσκήνιο εκείνα τα κοινωνικά στρώματα που νιώθουν ότι δεν εκπροσωπούνται από την πολιτική και πνευματική  ηγεσία και μέσα από σχόλα, ιδιαίτερα υπεροπτικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φάνηκε η διάσταση δυο κόσμων, οι πάνω και οι κάτω, χωρίς όμως να διακρίνονται οι πραγματικές διαφορές τους.  

        Ιδιαίτερα, η αυθόρμητη προσέλευση τόσων πολλών ανθρώπων  στην ξαγρύπνια για τον Μαζωνάκη έδειξε πως το πλήθος αναγνώριζε ότι το τραγούδι του αποκάλυπτε ένα κόσμο κοινής συγκίνησης, ότι  ήταν εκφραστής ενός συλλογικού αισθήματος.  Φαίνεται ότι στα τραγούδια του περιγράφονταν βιώματα που μιλούσαν στη λαϊκή συνείδηση, συγκροτημένη από καλά υλικά, όπως καλοσύνη, συμπόνια, ευθύτητα κλπ. που γίνονται στοιχεία διαχωρισμού από τους κυρίαρχους στην κοινωνία.  Η σωματική μάλιστα παρουσία τόσου κόσμου εκεί έχει τη δική της βαρύτητα, γιατί αποδεικνύει ότι αυτός ο κόσμος δεν κατανάλωσε τον τραγουδιστή και τα τραγούδια του απλώς ως θέαμα, αλλά συμβάλλανε εντός του στη συγκρότηση μιας ματιάς στην πρόσληψη του κόσμου.   

      Και είναι αυτή η πρόσληψη  του κόσμου  που θα έπρεπε να προβληματίζει, που δεν έχει σχέση με αισθητική καλλιέργεια ή παιδεία, όπως αυτάρεσκα ισχυρίζονται αστοί και μικροαστοί που καμαρώνουν για την προοδευτικότητά τους. Όλοι αυτοί που απωθούν και δαιμονοποιούν τα συλλογικά πάθη, όπως κοινωνικούς και πολιτικούς ανταγωνισμούς, λαϊκή δυσαρέσκεια, ταξικά συμφέροντα και προωθούν την επικράτηση του ειδικού, την αποθέωση της τεχνοκρατικής λογικής, προσηλωμένοι στους οικονομικούς δείκτες, το μόνο που επιδιώκουν είναι να θολώσουν την εικόνα ενός κόσμου ταξικού σε αδιάλειπτη ταξική σύγκρουση. Και καθώς κάθε σύγκρουση στην κοινωνία επικεντρώνεται από τον κυρίαρχο λόγο σε ζητήματα αισθητικής και ηθικής, ικανότητας και ατομικής ευθύνης οι χαρακτηριζόμενοι ως μη προνομιούχοι στην καπιταλιστική κοινωνία νιώθουν παραγκωνισμένοι και  αδικημένοι σ’ έναν σκληρό κόσμο που  δεν ξέρουν τον τρόπο να τον αλλάξουν και μόνο προσπαθούν να τον αντιμετωπίσουν για να επιβιώσουν σ’ αυτόν.  Γι’ αυτό και  όποια καλλιτεχνική εκδοχή καταφέρει να εκφράσει ή καλύτερα να διαμεσολαβήσει σ’ αυτά τα βιώματα μπορεί να γίνει λαϊκή.

      Μόνο που η κυρίαρχη ιδεολογία, το πνευματικό εποικοδόμημα μιας ταξικής κοινωνίας επηρεάζει, αν δεν παρασέρνει, κάθε έκφραση ή εκδήλωση των λαϊκών τάξεων όταν αυτές παραιτημένες και παραδομένες δεν διαχωρίζονται από την κυρίαρχη τάξη. Αντίθετα, πιθηκίζουν, με κακές μάλιστα μιμήσεις, τις  χειρότερες εκδοχές των πολιτισμικών εκφράσεων μιας κυρίαρχης τάξης που ναρκισσεύεται. Τα νεαρά παιδιά που σαν σε αγώνα δρόμου τρέχουν για μια καλή θέση στην εξέδρα του Ράμου αυτό διδάχτηκαν σε μια κοινωνία που προωθεί το ευτελές και φανταχτερό. Έχουν όμως τη διάθεση, τη δύναμη να τρέξουν. Και το ζητούμενο είναι προς τα πού;

         Μια άλλη κηδεία που έγινε τις ίδιες ημέρες με του Μαζωνάκη γίνεται οδοδείκτης γι’ αυτόν τον άλλο δρόμο. Είναι η κηδεία του Σπ. Χαλβατζή, κομμουνιστή που υπηρέτησε το Κόμμα με αυταπάρνηση, γνώρισε φυλακίσεις κι εξορίες στα χρόνια της χούντας και σ’ όλη του τη ζωή πάλευε στο οργανωμένο ταξικό κίνημα ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα για την κατάργηση της εκμετάλλευσης  ανθρώπου από άνθρωπο. Η αναγνώριση του αγωνιστικού ήθους του Χαλβατζή από πλήθος ανθρώπων και οργανώσεων, πέρα από τους συντρόφους του και το ΚΚΕ, είναι η απτή απόδειξη για την αποδοχή αυτού του δρόμου,  της οργάνωσης και συλλογικότητας για την αλλαγή του κόσμου. Γι’ αυτό πρωτίστως και η κηδεία του δεν ήταν μια ιδιωτική τελετή πένθους, αλλά είχε ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική λειτουργία. Γιατί  στο κομμουνιστικό κόμμα οι νεκροί αγωνιστές είναι άνθρωποι που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην εργατική τάξη, στον σοσιαλισμό και στο κόμμα και γίνονται παραδείγματα αφοσίωσης, θυσίας και πίστης στην υπόθεση της αλλαγής του κόσμου. Η συγκέντρωση των συντρόφων, οι σημαίες, τα στεφάνια, οι λόγοι και η μαζική συμμετοχή ενώνει τους ζωντανούς με τον νεκρό και, ταυτόχρονα, τους ζωντανούς μεταξύ τους.  

        Σ’ αυτήν την κηδεία δεν ήταν ένα ακαθόριστο, συλλογικό συναίσθημα για το ανείπωτο και ανεκπλήρωτο, που συνέδεε τους συντρόφους και  φίλους του Χαλβατζή, αλλά η πίστη σε κοινό όραμα, η ελπίδα για την αλλαγή του κόσμου, η αποφασιστικότητα για κοινούς αγώνες. Κι αν η προσωπική ζωή και ο χαρακτήρας ίσως υποχωρούν μπροστά την εικόνα του αγωνιστή, είναι γιατί ο θάνατος των αγωνιστών της ταξικής πάλης δεν σημαίνει απλώς το τέλος, δεν αντιμετωπίζεται σαν προσωπική απώλεια  αλλά αφήνουν ένα πρότυπο συμπεριφοράς για τους ζωντανούς. Κι αν ο νεκρός ανήκει στο παρελθόν, όμως η δράση του νοηματοδοτεί το παρόν και εμπνέει το μέλλον. Γι’ αυτό αυτή η κηδεία δεν αφορά μόνο τον νεκρό, αλλά και τους ζωντανούς, παράγοντας ένα αίσθημα συλλογικότητας για τους αγώνες του μέλλοντος.   

         Κι αν ίσως φαίνεται ότι πουθενά δεν τέμνονται όσοι ξενυχτούσαν τον Μαζωνάκη με τους φίλους και συντρόφους του Χαλβατζή, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να συναντηθούν σε αγωνιστικές κινητοποιήσεις για τις συνθήκες εργασίας και ζωής τους. Γιατί είναι σ’ αυτά τα λαϊκά στρώματα, που νιώθουν να τους εκφράζουν τα τραγούδια του Μαζωνάκη και  μπορεί να γυρίζουν την πλάτη στην πολιτική ή να προσκολλώνται σε κόμματα που τα παραπλανούν, που γίνεται προσπάθεια από όσους φίλους και συντρόφους τιμούσαν τον Χαλβατζή ν΄ αναπτυχθεί ταξική συνείδηση και να πειστούν για την οργανωμένη ταξική πάλη διεκδικώντας αξιοπρέπεια στην εργασία και τη ζωή.