ΑΦΥΠΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

 

Αν η  επιδείνωση της συλλογικής τύχης στους πληθυσμούς της δύσης μοιάζει δραματική, είναι γιατί τη δημιουργεί ένα οικονομικοπολιτικό σύστημα που αν και υποσχέθηκε ελευθερία παρέχει ανασφάλεια σε μαζική κλίμακα, που αν και αισιοδοξούσε  για αέναη ευημερία προσφέρει φτώχεια που αυξάνεται ολοένα. Οι ζωές μας μικραίνουν, η ευημερία μας μειώνεται, η ασφάλεια μας διαλύεται και αυτά είναι  τα νοσηρά συμπτώματα  της καπιταλιστικής οργάνωσης της παραγωγής που είναι πια παντού, σε όλη τη δύση, τη μητρόπολη του καπιταλισμού. Κι αν παρασυρόμαστε από την ψευδαίσθηση ότι η πρόοδος συνεχίζεται, που θα φέρει την υπεσχημένη ευημερία, είναι γιατί την τεχνολογική πρόοδο την μεταφράζουμε αυτόματα σε βελτιώσεις στην κοινωνική κατάσταση και στο βίο των ανθρώπων, αγνοώντας τους νόμους του καπιταλισμού. Κι αν στη χώρα μας, και όχι μόνο, η πολιτική έχει γίνει πιο θυμωμένη και πολωμένη, είναι γιατί η μακρά κρίση των καπιταλιστικών κοινωνιών απομακρύνει την αισιοδοξία από τις ευημερούσες κοινωνίες που προηγουμένως θεωρούσαν δεδομένη τη συνεχώς βελτιούμενη ποιότητα ζωής τους. 

    Δεν είναι κάποια ιδιοτελής πολιτική, κάποια ανέντιμα πρόσωπα, γενικά  η ηθική παρακμή της Δύσης, που  οι ΗΠΑ απειλούν με πόλεμο το Ιράν, που επιβάλλουν ασφυκτικό αποκλεισμό στην Κούβα, που τα αρχεία Επστάιν αποκαλύπτουν εκφυλισμό και διαφθορά, που το Ισραήλ εξακολουθεί, παρά την εκεχειρία,  και σφαγιάζει αμάχους στη Γάζα,  που στην Ουκρανία κάνουν τα παζάρια τους  Ρώσοι, ΗΠΑ και Ε.Ε ενώ το αίμα ρέει. Που στη χώρα μας οι κυβερνώντες ασυστόλως ψεύδονται για υποψίες των εγκληματικών συνεπειών από ενέργειές τους, για τις οποίες φρόντισαν να μην υπάρχουν αποδείξεις, όπως στα Τέμπη,  που εξαπατούν με την επιβολή μιας εικονικής πραγματικότητας, όπως της οικονομικής ανάπτυξης, που υποκρίνονται λαϊκό ενδιαφέρον με αντεργατικές νομοθεσίες. ¨Όπως δεν ήταν η ηθική παρακμή στον Πρώτο  παγκόσμιο πόλεμο ή στον Δεύτερο η αιτία  που προκάλεσε τις φρικαλεότητες. Αντίθετα, είναι ο τρόπος οργάνωσης της παραγωγής που διαμορφώνει τις συγκεκριμένες πολιτικές, που προβάλλει ανθρώπους μ’ αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.  Γιατί είναι η ίδια η λογική του καπιταλισμού με τους νόμους του, επιδίωξη κέρδους, ανταγωνισμός, αναγκαία ιμπεριαλιστική επέκτασή του, που δημιουργεί συνθήκες απελπισίας σε μεγάλες μάζες παντού όπου προωθεί  τα συμφέροντά του και μέσα στα ίδια τα πλούσια καπιταλιστικά κράτη. Είναι η επιδίωξη του κέρδους που επιβάλλει στους εργαζόμενους μια ζωή φθαρμένη, στραγγισμένη, εξαντλημένη, με την ίδια την ελπίδα να έχει κι αυτή κουραστεί. Δεν υπάρχει ένας  κακός καπιταλισμός, σ’ αντιπαράθεση μ’ έναν καλό καπιταλισμό με ηθικούς και έντιμους πολιτικούς, που τα προκαλεί. Απλά αιτία είναι ο καπιταλισμός, χωρίς κανένα χαρακτηριστικό επίθετο.

Και μέσα σ’ αυτό το ζοφερό περιβάλλον ήρθαν από το πουθενά και αναμόχλευσαν μνήμες αυτές οι φωτογραφίες των ανδρών που μας κοιτάζουν από το παρελθόν  με αυτό  το αγέρωχο βλέμμα, καθώς βαδίζουν στο θάνατο τραγουδώντας. Που δείχνουν έναν άλλο δρόμο, όπου η ζωή δεν είναι βάρος και η ύπαρξη δεν έχει καταρρεύσει. Όπου η αλληλεγγύη και η συντροφικότητα, η πεποίθηση για τη δημιουργία μιας άλλης κοινωνίας που καταξιώνει τον άνθρωπο εμπνέει θάρρος και αισιοδοξία, δύναμη στην αντιμετώπιση του θανάτου, τον οποίον υπερβαίνουν.

 Κι αφού τις πρώτες μέρες που εμφανίστηκαν οι φωτογραφίες δεν τόλμησαν ν’ αρθρώσουν λέξη αμφισβήτησης οι απανταχού παρατρεχάμενοι της κυρίαρχης εξουσίας, μετά την πρώτη τουλάχιστον αμηχανία άρχισαν να εμφανίζονται οι λακέδες της εξουσίας με την  ιστορική παραποίηση και τα χυδαία σχόλια εναντίον των κομμουνιστών, ενώ οι πιο …ντροπαλοί αντικομμουνιστές περιορίζονταν σε μια αυθαίρετη σύγκριση του τότε και τώρα για   να χλευάζουν τους σύγχρονους κομμουνιστές αποκρύπτοντας τις  ανιστορικές τους απόψεις.  Κι από κοντά ακολούθησαν πένες της διανόησης, υπηρετικής της αστικής εξουσίας, που προβάλλοντας πνεύμα …ενωτικό απαιτούσαν την κοινοκτημοσύνη της γενναιότητας των κομμουνιστών με την αστική τάξη, που στην κατοχή το έβαλε στη μεγάλη της πλειοψηφία στα πόδια.  Κι επειδή η ίδια η ιστορία δεν δικαιολογούσε αυτή την απαίτηση, με φιλοσοφικούς βερμπαλισμούς προχώρησαν στην απαξίωση αυτής της γενναιόφρονας στάσης, όπως ο Δ. Ψυχογιός στα ΝΕΑ,  επαναλαμβάνοντας μάλιστα επιχειρήματα που έβγαλαν από το σεντούκι της  ψυχροπολεμικής εποχής κι εξισώνοντας τον κομμουνισμό με τον ναζισμό, όπως ο Σ. Καλύβας στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.  Κι ύστερα επιδόθηκαν για μέρες όλα τα μέσα ενημέρωσης στην ανάλυση του σώου του Α Γεωργιάδη στο νοσοκομείο της Νίκαιας, για νάχουμε ν’ ασχολιόμαστε.   Και όλα αυτά για να βυθιζόμαστε  σ’ έναν πολιτικό βούρκο, για να σβήνουν οι ελπίδες ανάτασης και  η παραίτηση από κάθε αγώνα να γίνει φυσικός νόμος, για να γίνεται αποδεκτή η διακυβέρνηση της κυρίαρχης τάξης  για την αιωνιότητα.

Κι ανενόχλητα η διακυβέρνηση Μητσοτάκη σ’ εμάς, του Τραμπ στις ΗΠΑ, του Μερτς στη Γερμανία κλπ. να εφαρμόζουν μια πολιτική που αφήνει διαλυμένες ζωές όχι μόνο στις χώρες τους, αλλά και παντού όπου απαιτούν τα συμφέροντα του συστήματος που υπηρετούν. Αυτό το σύστημα  που γεμίζει την πληροφόρηση με προπαγάνδα και εξαπάτηση, ώστε μπερδεμένοι άνθρωποι να μη συνδέουν με αιτιακή σχέση οικονομικό σύστημα και εξαθλίωσή τους, αλλά το πολύ πολύ να τη χρεώνουν στην έλλειψη ηθικής των κυβερνώντων. Οι οποίοι υπαγορεύουν τη διάκριση εχθρών και φίλων κατά τα δικά τους συμφέροντα, που παρουσιάζουν για κοινά.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και κάθε αστική κυβέρνηση, δεμένη στο άρμα των ΗΠΑ και της Ε.Ε με την ελπίδα να εξασφαλίσει η εγχώρια αστική τάξη κάποιο μερίδιο από τα κέρδη δεν διστάζει για άλλη μια φορά να προσφέρει γην και ύδωρ σε όποιον ιμπεριαλιστή της εξασφαλίζει δύναμη και ισχύ. Κύπρος και Ελλάδα δηλώνουν παρούσες στα επιθετικά σχέδια των ΗΠΑ στο Ιράν, παρέχοντας τους διευκολύνσεις στις στρατιωτικές τους βάσεις. Χωρίς  δεύτερες σκέψεις  για τις επιπτώσεις της απόφασής τους συμμετέχουν, ως παρατηρητές βέβαια, βασιλικότεροι ακόμα και  από τον βασικό κορμό της ΕΕ, στο Συμβούλιο Ειρήνης, σ’ αυτό το νεοαποικαικό διεθνές όργανο που ίδρυσε ο πρόεδρος Τραμπ, για απαλλοτρίωση της παλαιστινιακής γης, εποικισμό της Γάζας και μετατροπής της για τους Παλαιστίνιους  σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.   

Κι αν οι  δυτικές κυβερνήσεις με τις αποφάσεις τους χαράζουν την πορεία προς την καταστροφή των λαών, οι οποίο τσακισμένοι από την απόλυτη κυριαρχία του καπιταλισμού και διαλυμένοι από την παραπλάνηση των Μέσων Ενημέρωσης  μοιάζουν αδύναμοι ν΄ αναγνωρίσουν τον εχθρό για να οργανωθούν και να αντισταθούν στη φρίκη που τους ετοιμάζουν. Όμως  στη χώρα μας οι φωτογραφίες των εκτελεσμένων στην Καισαριανή,  με τις εντάσεις και αντιπαραθέσεις που πυροδότησαν 82 χρόνια μετά αιφνιδίως, απέδειξαν ότι είναι ζωντανή η  ίδια ασυμφιλίωτη ταξική αντίθεση, από τα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου, που διαχωρίζει αντίπαλες δυνάμεις.  

Γι’ αυτό κι επιστρατεύτηκαν τόσες πένες με εκχυδαϊστικό λόγο από την μια αντίπαλη δύναμη, αυτή της κυρίαρχης εξουσίας, περισσότερο για να εμποδίσουν την αφύπνιση της συλλογικής μνήμης της αντίστασης των φτωχών κι εξαθλιωμένων. Η φωτογραφία, μ’ αυτούς που πιστεύοντας  στο σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας βάδιζαν άφοβα προς το θάνατο, μοιάζει για την κυρίαρχη εξουσία σαν υπενθύμιση της απειλής που με όλα τα μέσα πρέπει να αποτραπεί. Γι’ αυτό και καταβάλλεται τόση προσπάθεια να τις εντάξει στο κυρίαρχο αφήγημα  είτε αποσιωπώντας την πολιτική ταυτότητα των αγωνιστών είτε  απαξιώνοντάς την.  Γιατί επιδιώκεται η επικράτηση της αστικής ιδεολογίας να είναι ολοκληρωτική και στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο να εκλείψουν οι παραμικρές ενστάσεις, με το ΚΚΕ είτε  να βρίσκεται στην αφάνεια είτε απαξιωμένο να διαλύεται.

 Η ρωγμή που προκάλεσε στην κυρίαρχη ιδεολογία  αυτή η φωτογραφία έφερε στο προσκήνιο την κομμουνιστική ιδεολογία και μαζί φάνηκε να ξύπνησε και την  ανησυχία της κυρίαρχης τάξης  για τη δύναμη για αγώνες που αυτή μπορεί να δώσει σε όσους ο καπιταλισμός με θεσμούς και καταστάσεις κομμένες και ραμμένες στα μέτρα του εκμεταλλεύεται.